فراتحلیل مقالات مسئولیتپذیری، دین و اخلاق زیستمحیطی در ایران
نویسندگان
1 استادیار، مرکز اسناد فرهنگی آسیا، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
doi
10.30465/srs.2024.48961.2149چکیده
نگاه مسئولانه به محیطزیست و شأن اخلاقی آن از دین و جهانبینی انسان نشأت میگیرد. بر همین اساس و با سرعت یافتن روند تخریب محیطزیست در عصر حاضر، توجه به مقولههای مسئولیتپذیری، دین و اخلاق زیستمحیطی افزایش یافته است. این مقاله با استفاده از روش فراتحلیل نشان میدهد، علیرغم حجم بالای پژوهشهای صورتگرفته در این حوزه در ایران، این مطالعات از آسیبهای جدی رنج میبرند. تمامی مقالات منتشرشده در بازه زمانی 1397 تا 1402 با نوعی بحران روش پژوهش روبهرو هستند، به طوری که اغلب آنها از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و با رویکرد کمّی تدوین شدهاند. همچنین بررسی پژوهشهای منتشرشده نشان میدهد، نوعی فقر روششناسی، پژوهشی و فلسفی در ایران در حوزه اخلاق، دین و مسئولیتپذیری زیستمحیطی وجود دارد. این مقاله پیشنهاد میکند، تلاش علمی مضاعفی جهت تببین اهمیت محیط زیست نزد ادیان و مذاهب صورت گیرد، بنیانی فلسفی برای اهمیت مسئولیتپذیری، دین و اخلاق زیستمحیطی پایهگذاری شود و آموزش و قانونگذاری متناسب مدنظر قرار گیرد.
