فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اانقلاب اسلامی ایران دارای مشخصه­های منحصر به فرد و یگانه­ای در زمانة خود بود؛ زمانه‌ای که از آنِ دو قطب ژئوپلیتیکی شرق و غرب با جهان‌بینی‌های خاص خود بود و همة جریان­ها در این دو راستا شناسایی و هویت می­یافت. دو قطب جهانی در هنگامة انقلاب اسلامی به رهبری آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی بود و مبادلات و معادلات منطقه­ای و فرامنطقه­ای با ارجاع به یکی از این دو نیروی متخاصم، تعیین می­گشت. اما انقلاب اسلامی ایران، نوعی گریز از این دو جریان سلطه، و بازگشایی قطب «دیگر» بود. این قطبِ دیگر، بر پایة گفتمان‌های ویژه­ای شکل گرفته بود که مهم‌ترین آن، گفتمان ژئوپلیتیک «ضد استعمارگرایی» و «ژئوپلیتیک مقاومت» به­شمار می­رفت. در این مقاله تلاش می‌شود  بدین پرسش، پاسخی درخور داده شود که انقلاب اسلامی ایران از نظرگاه ژئوپلیتیک دارای چه ویژگی­های گفتمانی بوده است؟ بر این پایه، به­نظر می­رسد تقابل هویتیِ «معنا- ماده» و «ایدئالیسم- فیزیکالیسم» یکی از مهم‌ترین عناصر شکل‌گیری گفتمان ژئوپلیتیکی انقلاب اسلامی است: انقلاب اسلامی ایران دارای مشخصه­های منحصر به فرد و یگانه­ای در زمانة خود بود؛ زمانه‌ای که از آنِ دو قطب ژئوپلیتیکی شرق و غرب با جهان‌بینی‌های خاص خود بود و همة جریان­ها در این دو راستا شناسایی و هویت می­یافت. دو قطب جهانی در هنگامة انقلاب اسلامی به رهبری آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی بود و مبادلات و معادلات منطقه­ای و فرامنطقه­ای با ارجاع به یکی از این دو نیروی متخاصم، تعیین می­گشت. اما انقلاب اسلامی ایران، نوعی گریز از این دو جریان سلطه، و بازگشایی قطب «دیگر» بود. این قطبِ دیگر، بر پایة گفتمان‌های ویژه­ای شکل گرفته بود که مهم‌ترین آن، گفتمان ژئوپلیتیک «ضد استعمارگرایی» و «ژئوپلیتیک مقاومت» به­شمار می­رفت. در این مقاله تلاش می‌شود  بدین پرسش، پاسخی درخور داده شود که انقلاب اسلامی ایران از نظرگاه ژئوپلیتیک دارای چه ویژگی­های گفتمانی بوده است؟ بر این پایه، به­نظر می­رسد تقابل هویتیِ «معنا- ماده» و «ایدئالیسم- فیزیکالیسم» یکی از مهم‌ترین عناصر شکل‌گیری گفتمان ژئوپلیتیکی انقلاب اسلامی است