تبیین الگوی مطلوب شهر خلاق برای کلان‌شهر تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/jsc.2019.91946
چکیده

با در نظر گرفتن مفاهیمی همچون اقتصاد خلاق، صنایع خلاق، محیط خلاق، طبقه خلاق و شهر خلاق و ارائه این مفاهیم توسط سیاست‌گذاران و مشاوران آن‌ها، عصر حاضر در حال یک گذار اقتصادی-اجتماعی است. گذاری که در آن خلاقیت موتور محرکه‌ی رشد اقتصاد شهری، منطقه‌ای و ملی است هدف تحقیق حاضر تدوین الگوی مطلوب شهر خلاق برای کلان‌شهر تهران است. در این تحقیق جمع‌آوری داده‌ها به‌صورت کتابخانه‌ای- اسنادی و پیمایشی بوده است. تعداد نمونه‌ها نیز 15 نفر به‌صورت غیر تصادفی هدفمند از جامعه آماری پژوهشگران شهر خلاق انتخاب و از روش دلفی در قالب نظرات خبرگان جهت تدوین الگوی موردنظر استفاده گردیده است. حاصل نظرات خبرگان 63 شاخص در 5 مؤلفه سرمایه انسانی و طبقه خلاق، امکانات محیطی، تنوع و تسامح، فناوری، تحقیق و توسعه و جهانی‌شدن جهت حرکت تهران به سمت شهر خلاق استخراج گردید. همچنین حاصل از نتایج تحقیق و تلخیص و تدقیق آن‌ها سه راهبرد "طبقه خلاق"، "صنایع خلاق و دانش‌بنیان" و "گردشگری خلاق" جهت تحقق شهر خلاق در تهران شناسایی و استخراج گردید. درزمینه راهبرد طبقه خلاق تأکید بر پروش، حفظ و جذب این نیرو است اما اولویت با حفظ و نگهداری این سرمایه انسانی خلاق و نوآور است. راهبرد صنایع خلاق و دانش‌بنیان به دنبال افزایش سهم اقتصادی این صنایع است. همچنین در راهبرد گردشگری خلاق، تأکید بر حداکثر جذب گردشگران داخلی و خارجی است. دستیابی به سه راهبرد مذکور نیز از طریق 5 مؤلفه سرمایه انسانی و طبقه خلاق، امکانات محیطی، تنوع و تسامح، فناوری، تحقیق و توسعه و جهانی‌شدن و زیر شاخص‌های مربوط به آن‌ها است که تأثیری مستقیم در تحقق سه راهبرد مذکور دارند و هر یک از آن‌ها نیز بر یکدیگر تأثیر و تأثر متقابل دارند.