تبیین جامعه شناختی عملکرد سرمایه فرهنگی در گرایش افراد به کارهای دولتی با توجه به زمینه‌ی عوامل اقتصادی، خانوادگی و اجتماعی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.82458/jss.2026.105-1328
چکیده

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سرمایه فرهنگی در گرایش به کارهای دولتی با توجه به زمینه‌های اقتصادی، خانوادگی و اجتماعی انجام گردید. روش: روش پژوهش حاضر توصیفی است و جامعه‌ی مورد مطالعه ۳۸۴ نفر از کارکنان شاغل در بخش دولتی و غیردولتی در شهر تهران بودند که بر اساس نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. پرسشنامه‌ی مورد استفاده در این پژوهش از پرسشنامه‌ی ترکیبی استفاده شده است، که بخش اول از پرسشنامه‌ی سرمایه‌ی فرهنگی بوردیو (تجدیدنظر شده بر اساس پژوهش) و بخش دوم از پرسشنامه‌ی پژوهشگر ساخته‌ی گرایش به مشاغل دولتی و زمینه‌های خانوادگی، اقتصادی و اجتماعی تشکیل شده است. یافته‌های به دست آمده از پرسشنامه‌های پژوهش توسط نرم‌افزار Amos مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که زمینه خانوادگی و زمینه اجتماعی تاثیر مثبت و معنی‌داری بر سرمایه فرهنگی دارد. زمینه اجتماعی و سرمایه فرهنگی تاثیر مثبت و معنی‌داری بر گرایش به کارهای دولتی دارد. اما، زمینه خانوادگی و زمینه اقتصادی تاثیری بر گرایش به کارهای دولتی و زمینه اقتصادی تاثیری بر سرمایه فرهنگی ندارد. نتیجه‌گیری: سرمایه‌ی فرهنگی نهادینه شده (مدارک تحصیلی) تأثیر مثبت و معناداری بر گرایش به مشاغل دولتی دارد و افراد دارای تحصیلات بالا به دنبال ثبات شغلی و درآمد تضمین‌شده، تمایل بیشتری به اشتغال در بخش دولتی دارند. زمینه‌های خانوادگی و اجتماعی از طریق افزایش سرمایه‌ی فرهنگی، به طور غیرمستقیم بر این گرایش تأثیر می‌گذارند، در حالی که زمینه‌ی اقتصادی تأثیر مستقیمی ندارد.