بازتاب وضعیت بازار کار صنعت برق در کاهش گرایش به تحصیل در رشته‎های فنی_مهندسی در آموزش عالی ایران

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت و علوم اجتماعی، پژوهشگاه نیرو، تهران، ایران

2 دانش آموخته دکترای آموزش عالی، دانشگاه شهید بهشتی- تهران- ایران

3 استادیار، گروه حکمرانی آموزش عالی، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، وزارت عتف، تهران، ایران

doi
10.22047/ijee.2025.519642.2167
چکیده

هدف مقالۀ حاضر بررسی تأثیرات بازار کار صنعت برق بر جذب و نگهداشت نیروی انسانی متخصص و روند گرایش به تحصیل در رشته‌های مهندسی است. رویکرد پژوهش ترکیبی است و شامل تحلیل ثانویۀ داده‌های آماریِ جمعیت دانشجویان و فارغ‌التحصیلان (۱۳۶۸ تا ۱۴۰۰) و نیز تحلیل کیفی مضمون مبتنی‎بر مصاحبه با مدیران و کارشناسان صنعت برق می‎شود. یافته‌ها نشان می‌دهد جمعیت دانشجویان مهندسی از 5/1 میلیون نفر در ۱۳۹۳ به کمتر از ۷۶۲ هزار نفر در ۱۳۹۹ و فارغ‌التحصیلان مهندسی برق از ۵۶۵۹۱ نفر در ۱۳۹۴ به ۲۰۴۳۱ نفر در ۱۴۰۰ کاهش یافته است. بخشی از علل این روند به وضعیت بازار کار صنایع کشور، ازجمله صنعت برق، بازمی‎گردد. در صنعت برق،  وضعیت اقتصادی نامناسب، کاهش سرمایه‌گذاری، محدودیت‌های استخدامی و چالش‌های مالی بنگاه‌های خصوصی انگیزۀ تحصیل مهندسی و  ماندگاری در صنعت برق را کاهش و مهاجرت متخصصان را افزایش داده است. نتیجه‌گیری و پیشنهادهای پژوهش بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های جذب و نگهداشت نیروی انسانی صنعت برق، افزایش سرمایه‌گذاری در صنعت، ارتقای محیط نوآورانۀ صنعت برق و تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت تأکید دارد.