فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قواعد‌آمره‌برتر به‌عنوان قواعدی که صرف‌نظر از اِعمال قواعد تعارض قوانین، ادعای اعمال دارند، مفهوم پرکاربرد و نسبتاجدیدی در ادبیات حقوقی است که ابعاد مختلف آن از منظر حقوق بین‌الملل خصوصی تبیین نشده‌است. باتوجه به تبدیل‌شدن داوری تجاری بین‌المللی به اصلی‌ترین مرجع حل اختلافات قراردادی، ضرورت نظری ایجاب می‌کند نوع مواجهه نهاد داوری با مسئله قواعد‌آمره‌برتر به دقت روشن‌شود و ادبیات پژوهشی این حوزه، تکمیل گردد. از باب ضرورت کاربردی، بدلیل مواجهۀ ایران با مصادیق متعددی از قواعد‌آمره‌برتر در اختلافات تجاری بین‌المللی (مانند قواعد مربوط به تحریم‌ها، حمایت از مصرف‌کنندگان، حقوق رقابت، کنترل ارز)، آشنایی و حدود قابلیت اعمال قواعد‌آمره‌برتر بخصوص قواعد‌آمره‌برتر متعلق به کشور ثالث، می‌تواند به حفظ منافع ملی ایران در این اختلافات، کمک‌کند. در این پژوهش، با استفاده از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی، منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی مرتبط با موضوع با تأکید بر آرای داوری، مورد مطالعه قرار گرفت.یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که قواعد‌آمره‌برتر ثالث در رویۀ‌داوری، به‌طورکلی، براساس ‌تحلیل‌های مبتنی تعارض قوانین و نیز براساس وظیفۀ داور به صدور رأی لازم‌الاجرا، با استانداردهای سختگیرانه‌تری نسبت به قواعد‌آمره‌برتر متعلق به قانون حاکم، اعمال‌می‌شوند. در مقابل، عدم التزام داوران به قواعد تعارض قوانین، نبود ارتباط نزدیک بین قواعدآمره‌برتر و اختلاف، برتر نبودن اهداف تأمین‌شونده توسط قاعده‌آمره‌برتر نسبت به اهداف قانون محل داوری، قرارنگرفتن حقایق پرونده در دامنه شمول اعمال قواعدآمره‌برتر، غیرقابل قبول بودن آثار و نتایج اعمال قواعد‌آمره‌برتر و در برخی پرونده‌ها، مربوط شدن قواعدآمره‌برتر به منافع اقتصادی و سیاسی صرفاً ملی (نوع قواعد‌آمره‌برتر) مواردی‌است که در رویۀ‌داوری موجب عدم اعمال قواعد‌آمره‌برترثالث شده‌است.