عوامل مؤثر بر فقر و خروج از فقر در بین مددجویان کمیته امداد امام خمینی(ره)

نویسندگان

1 دکتری جامع هشناسی اقتصادی و توسعه؛ دانشگاه یاسوج؛ یاسوج، ایران

2 دکتری جامعه شناسی فرهنگی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی؛ رئیس هیئت مدیره شرکت پردازش اطلاعات نقش کلیک؛ تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری مدیریت فضای سایبری؛ دانشگاه عالی دفاع ملی؛ تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی؛ مدیر گروه اجتماعی شرکت پردازش اطلاعات نقش کلیک؛ تهران، ایران

doi
10.22034/edj.2023.709380
چکیده

مقدمه: زکات فقرزدایی، رسیدگی به فقرا و تلاش برای رفع نیاز محرومین یکی از دستورات اکید اسلام است. در همین راستا، یکی از اولین اقدامات جهت رسیدگی به امور محرومین، تشکیل کمیته امداد امام خمینی(ره) بوده است که در طی چهار دهه گذشته، خدمات قابل توجهی به نیازمندان به‌ویژه در روستاها و مناطق محروم ارائه نموده است. چرا که در نظام اسلامی، آحاد مردم حق دارند که از زندگی آبرومندانه برای تأمین نیازهای خود در ابعاد مختلف، بالا رفتن کیفیت زندگی، تأمین حداقل قابل قبولی از غذا، مسکن، آموزش و بهداشت، برخوردار شوند. بنابراین تلاش در جهت فقرزدایی و تحقق رفاه اجتماعی، جز از طریق شناخت دقیق ریشه‌های گرفتار شدن در دام فقر، نیازهای محرومان و تشخیص راهکارهای مؤثر توانمندسازی اقشار نیازمند خروج از فقر، میسر نخواهد شد. انجام طرح پژوهشی در سطح ملی، با عنوان «علل و عوامل مؤثر بر فقر و خروج از فقر» با هدف: 1- شناسایی عوامل مؤثر بر سقوط نیازمندان به ورطه فقر، 2- علل ماندگاری در فقر و وابستگی طولانی‌مدت به نهادهای حمایتی 3- و شناخت عوامل مؤثر بر خودکفایی و خروج از فقر صورت گرفت. نتایج حاصل از اجرای این پژوهش، زمینه‌ساز ایجاد نوآوری در طرح سیاست‌ها و ارائه خدمات حمایتی و تسریع و تسهیل توانمندسازی جامعه هدف، یعنی مددجویان کمیته امداد است.روش‌شناسی: این پژوهش بر اساس موضوع و هدف آن از نوع پژوهش‌های کاربردی، بر اساس ماهیت داده‌ها از نوع روش‌های پژوهش ترکیبی و از لحاظ نحوه گردآوری داده‌ها از نوع توصیفی است. رویکرد مورد استفاده در این مطالعه، از نوع متوالی اکتشافی استیافته‌ها: یافته‌هایی در حوزه آموزش، اشتغال، صنعت فرهنگ، ازدواج و خانواده ارائه شد.نتیجه‌گیری: عوامل فردی مؤثر بر خروج از فقر کاملاً در ارتباط مستقیم و در هم تنیده با عوامل زمینه‌ای و ساختاری است. رابطه و تعامل بین نظام اجتماعی، سیاست‌های دولت در زمینه اقتصادی، نظام آموزش، نحوه نگرش اجتماعی به زنان و تعامل و رابطه خاصشان با یکدیگر، زمینه‌ساز و تداوم‌بخش فقر است.