شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر ترویج فرهنگ زکات بین افراد جامعه در استان‌های آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، گلستان، سیستان و بلوچستان و خراسان شمالی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت بازرگانی؛ استادیار و عضو هیئت علمی گروه پژوهشی مدیریت کسب و کار؛ جهاد دانشگاهی واحد استان آذربایجان غربی؛ آذربایجان غربی، ایران

doi
10.22034/edj.2023.709353
چکیده

مقدمه: زکات از دستورهای اسلامی و یکی از فروع دین می‌باشد و در مورد چیزهایی وضع شده که انسان آنها را با کمک طبیعت به وجود می‌آورد. انجام این واجب دینی می‌تواند آثار فقر را از جامعه اسامی پاک کرده و زمینه‌های رشد و تعالی بهتر انسان‌ها را فراهم آورد. برای دستیابی به این امر، این تحقیق با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر ترویج فرهنگ زکات در بین افراد جامعه صورت گرفته است.روش‌شناسی: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی- علی و از نظر گردآوری داده‌ها از نوع پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق شامل مبلغین زکات، عاملین زکات و شوراهای زکات آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، گلستان و سیستان و بلوچستان و خراسان شمالی به تعداد تقریبی 750 نفر است (این جامعه بر اساس اعام کارفرما بوده است). روش گردآوری داده‌ها میدانی بوده و ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه می‌باشد.پرسشنامه اول، پرسشنامه دلفی است و ابعاد و مؤلفه‌های گردآوری شده از مرور مبانی نظری برای اجماع نظری مناسب در اختیار خبرگان منتخب قرار گرفته است. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از تکنیک معادلات ساختاری و آزمون‌های رگرسیونی انجام شده است. یافته‌ها: نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد عوامل مؤثر بر ترویج فرهنگ زکات در بین افراد جامعه شامل سه بعد اخلاقی/ سازمانی (شامل مؤلفه‌های اخلاق مداری، وجدان کاری، صداقت و راستگویی و انسجام و کیپارچگی)، ارتباطی/ اطلاعاتی (شامل مؤلفه‌های همفکری شوراهای محلی، آگاه‌سازی مردم و ارتباطات) و ارزشی (شامل مؤلفه‌های تقویت ارزش‌ها و هنجارها، دلجویی و توجه به مستضعفین، پاسخگویی و جهت‌دهی زکات به سمت محرومی تزدایی) است.نتیجه‌گیری: راه‌کارهای عملیاتی ترویج فرهنگ زکات از نظر خبرگان شامل هدفمندکردن زکات جمع‌آوری‌شده برای رفع محرومیت‌زدایی، در نظر گرفتن اصل اعتماد در هنگام جمع‌آوری زکات، ارتباط مستمر با عاملین زکات و روحانیون سطح شهرستان در خصوص تبلیغ و ترویج زکات، مستندسازی و آگاه‌سازی مردم در خصوص نحوه مصرف زکات و به کارگیری و افزایش نیروی مجرب و توانا به مسائل فقهی توسط دبیرخانه شورای زکات است.