ارزشگذاری اقتصادی بهرهبرداری از گیاهان طبیعی خوراکی در جوامع محلی (مطالعه موردی: شهرستان ارومیه)
نویسندگان
1 مربی، گروه آمار، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 مربی، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22034/eiat.2023.193734چکیده
امروزه جمعآوری بیرویه گیاهان از طبیعت یک معضل جدی در ایران محسوب میشود. هدف این تحقیق بررسی فرآیند جمعآوری گیاهی از طبیعت، تعیین آثار سوء آن بر اکوسیستم پوشش گیاهی، بررسی الگوی عرضه و تقاضا در سطح شهر ارومیه و ارزشگذاری اقتصادی آن است. ارزش اقتصادی گیاهان بر اساس دیدگاه مردم و بر مبنای قیمتهای خرید و فروش برآورد گردید. پس از بازدید از مناطق و تکمیل پرسشنامه، نتایج حاصل توسط نرمافزار Excel و SPSS تحلیل شد. یافتهها نشان میدهد که جمعآوری گیاهان کوهی در ارومیه به طور گسترده رواج دارد. هیچ نوع نظارت عملی از سوی سازمانهای مسئول وجود ندارد و در نتیجه انواع برداشتهای تخریبی شامل برداشت ریشه، ریزوم، پیاز و کل گیاه صورت میگیرد. در نتیجه، حدود 75 درصد گونههای برداشت شده در معرض انقراضاند. از نظر ارزشگذاری، ارزش سالیانه کل گیاهان برداشت شده از طبیعت ارومیه نیز 28967560 هزار ریال است. در میان گیاهان مورد بررسی، گیاه کنگر خوراکی دارای بیشترین ارزش و بیشترین حجم برداشت شده است. از نظر ارتباط ارزش گیاهی و حجم برداشت گیاهی با نوع برداشت از طبیعت نیز، برداشت تخریبی 78 درصد ارزش گیاهی کل و 75 درصد کل توده گیاهی برداشت شده را شامل میگردد. ارزش 28967560 هزار ریال اگر چه عدد بزرگی نیست، ولی در مقیاس کشوری یک نشانگر مطلوب و هشداردهنده برای مدیران و برنامهریزان منابع طبیعی است تا نسبت به برنامهریزی درست در قبال هجوم افراد سودجو به طبیعت و پدیده برداشت گیاهی منفعل نباشند.