جستاری بر نظام حمایتی مناسب از آشپزی و دستورپخت غذا در حقوق مالکیت فکری

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران

doi
10.48308/jlr.2024.233155.2592
چکیده

امروزه آشپزی به عنوان یک آفرینه فکری و جلوه ای از هنر اشتقاقی تلقی می شود. همواره ذوق و قریحه و اشتیاق آمیزه ای از هنر آشپزی بوده است و غذاهای نوبنیاد توأم با چاشنی ابتکار و خلاقیت سهمی بسزا در پیدایش رستوران‌ها و درآمدزایی آنها دارند. بدیهی است که رونق و استمرار چنین کسب و کاری مستلزم توجه به روش‌های آشپزی و دستورهای پخت به مثابه دارایی معنوی می باشد. پژوهش پیش روی می کوشد تا مصادیق مختلف حقوق مالکیت فکری را جهت حمایت از آشپزی و دستورهای پخت غذا امکان سنجی کرده و رژیم حقوقی مناسب که بتواند حمایت بایسته و شایسته به عمل آورد معرفی کند. در این رهگذر نحوی حمایت در بستر تأسیسات حقوقی همچون کپی‌رایت، حق اختراع، علامت تجاری، لباس تجاری و اسرار تجاری بررسی می شود. دستاورد ارائه‌شده در این نوشتار، کارآمدی حقوق اسرار تجاری و توجه به قراردادهای محرمانگی را در حوزه آشپزی گواهی می دهد. این مقاله نتیجه می گیرد که تسرّی نظام های حمایتی حقوق مالکیت فکری بر آشپزی و دستورهای آن و نیز الزامات چنین حفاظتی بسته به شکل حمایت بسیار متفاوت و بعضاً فاقد کارآمدی لازم است.