تحلیلی بر توانمندسازهای موثر بر پیاده سازی اقتصاد مدور و صنعت 4.0 در زنجیره تامین

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 استادگروه مدیریت صنعتی ، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 دانشجوی دکتری رشته مدیریت صنعتی دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22054/jims.2023.71900.2835
چکیده

اقتصاد مدور و صنعت 4.0 مفاهیمی هستند که در سال‌های اخیر توجه زیادی را از سوی کسب‌وکارها و دانشگاه‌ها به خود جلب کرده است و در حال حاضر توسط بسیاری از دولت‌ها در سراسر جهان ترویج می‌شوند. هم‌افزایی این مفاهیم توانایی حرکت بیشتر به سمت جامعه پایدار را فراهم می‌سازد و مسائل زیست محیطی و اقتصادی مدیریت عملیات سازمان‌ها را حل می‌کند. هدف از پژوهش حاضر، تحلیلی بر توانمندسازهای موثر بر پیاده‌سازی اقتصاد مدور و صنعت 4.0 در کارخانجات شیشه‌سازی اردکان یزد است. بدین منظور در مرحله اول تحقیق، با بررسی مقالات مختلف و استفاده از روش فراترکیب، توانمندسازهای مرتبط شناسایی و دسته‌بندی گردید که حاصل آن شناسایی 15 توانمندساز در 4 بُعد اقتصادی، منابع انسانی، سازمانی-مدیریتی و زیرساختی بود. در مرحله دوم جهت بررسی روابط علّی و معلولی از تکنیک دیمتل فازی استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که در بُعد اقتصادی، «تخصیص بودجه جهت اجرای اقتصاد مدور و صنعت 4.0» و «تحریک تقاضا برای محصولات مدور»؛ در بُعد منابع انسانی «آموزش و توسعه کارکنان» و «فرهنگ سازمانی»؛ در بُعد سازمانی-مدیریتی «حمایت و تعهد مدیریت ارشد» و «همکاری و شبکه‌سازی با شرکای زنجیره تامین (همزیستی صنعتی)»؛ و در نهایت در بُعد زیرساختی، «توسعه استانداردها و زیرساخت‌های فناوری اطلاعات» و «امنیت و حفاظت از حقوق مالکیت معنوی» به ترتیب تأثیرگذارترین و تأثیرپذیرترین توانمندسازها برای اجرای اقتصاد مدور و صنعت 4.0 در کارخانجات شیشه‌سازی اردکان یزد محسوب می‌شوند. نتایج نشان میدهد که کارخانجات شیشه سازی یزد برای اجرای اقتصاد مدور و صنعت 4.0 باید به توانمندسازهای اقتصادی و زیرساختی توجه داشته باشند.