جذب و تحصیل دانشجویان بین‌الملل در دانشگاه‌های ایران: آسیب‌شناسی، مقدمات و ملزومات

نویسندگان

1 دکترای روابط بین الملل، گروه روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.61838/KMAN.IRPHE.30.4.1
چکیده

مسئلۀ جذب دانشجویان بین­ الملل، ورای ارزآوری، در راستای تحقق اهداف راهبردی کشورها در سطح واحد و کلان تعیین‌کننده است. بر این اساس، بین ­المللی شدن دانشگاه ­ها می‌تواند مسیری در جهت تسهیل صعود ایران در چرخۀ قدرت جهانی باشد. با این ملاحظه، پژوهش حاضر از جنبه ­های بنیادی و کاربردی، نظری جامع به مسئلۀ پذیرش و جذب دانشجویان بین­ الملل در ایران دارد و در صدد پاسخ به این سؤالات است که وضعیت ایران در جذب دانشجویان بین ­الملل چگونه است؟ و مقدمات و ملزومات جذب دانشجویان بین ­الملل در ایران چیست؟ در این راستا، بخش نخست پژوهش، با روش تبیینی و تفسیری، به بررسی زمینه و وضعیت ایران در جذب دانشجویان بین­ الملل اختصاص دارد، و با ملاحظه مسائل و چالش ­های موجود، در بخش دوم، ضمن آسیب‌شناسی وضعیت جاری، مقدمات و ملزومات مادی و معنوی جذب و پذیرش دانشجویان بین ­الملل در سطوح کلان و واحد تبیین و تجویز شده است، بدین صورت که زیرساخت‌ها و ساختارهای لازم برای جذب و تحصیل دانشجویان بین‌الملل در ایران در سه بعد مادی، معنوی و قانونی آسیب‌شناسی شده و مقدمات و ملزومات در این زمینه مورد تجویز قرار گرفته است. در نهایت، با استنتاج از محتوای پژوهش، راهبردهایی برای جذب و نگهداری دانشجویان بین‌الملل در دو سطح کلان و دانشگاهی ارائه شده است. مدعای پژوهش حاضر این است که با وجود سهم کم ایران از بازار دانشجویان بین­ الملل و عدم تنوع کیفی دانشجویان، در صورت ایجاد زیرساخت­ های مادی و معنوی لازم و راهبردپردازی بومی متناسب با وضعیت داخلی و جهانی ایران، دستیابی به سهم مطلوبی از دانشجویان بین ­الملل به نسبت کل جمعیت دانشجویان داخلی محقق می ­گردد. در این راستا، هدف پژوهش حاضر ارائه طریقی است که بر اساس آن سیاستگذاری مناسبی برای فراهم‌سازی مقدمات و ملزومات صورت گیرد و ضمن حفظ و ارتقاء اعتبار بین ­المللی دانشگاه­های ایران، وضعیت و رویۀ جذب دانشجویان بین ­الملل در ایران را به لحاظ کمی و کیفی بهبود ببخشد. جامعه هدف پژوهش حاضر دانشجویان بین ­الملل دانشگا­ه های ایران است و با استفاده از روش ترکیبی توصیفی-تبیینی-تفسیری-تجویزی انجام شده و داده ­های آن با روش کتابخانه‌ای و روش مصاحبه بدون ساختار گردآوری شده است.