فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: نماز به عنوان رکن اساسی اسلام و نماد بندگی خداوند و مهدویت به عنوان باور کلیدی شیعه برای تحقق عدالت جهانی، دو مفهوم به‌هم‌پیوسته در نظام تربیتی اسلام‌اند. هدف این پژوهش، تحلیل مفهوم‌پردازی نماز و مهدویت از منظر مقام معظم رهبری بود. روش: پژوهش حاضر با روش تحلیل مضمون کیفی سخنان، کتابها و کلیپ‌های رهبری انجام شد. جامعۀ آماری شامل ۱۳ تارنمای معتبر داخلی، هشت پادکست و ۱۸ کلیپ بود که تا رسیدن به اشباع نظری محتوای آنها تحلیل شد. یافته‌ها: دو مفهوم نماز و مهدویت، در دو مضمون فراگیر، پنج مضمون سازمان‌یافته(رشد فردی، رشد اجتماعی، تحقق جامعۀ اسلامی، ایجاد جامعۀ مهدوی و حفظ جامعۀ مهدوی) و ۲۵ مضمون پایه(از جمله: خودسازی فردی، همبستگی اجتماعی و فرهنگ انتظار) دسته‌بندی شدند. نماز به عنوان ابزاری برای رشد معنوی، آرامش روانی و تقویت مقاومت فردی، نقش کلیدی در آماده‌سازی جامعۀ اسلامی ایفا می‌کند؛ در حالی که مهدویت بر تقویت مسئولیت‌پذیری، عدالت‌خواهی و جهاد برای حفظ جامعۀ مهدوی تأکید دارد. نتیجه‌گیری: این پژوهش با تأکید بر ضرورت ادغام این مفاهیم در برنامه‌های آموزشی، پیشنهاد می‌دهد این ارزشها با بهره‌گیری از فنّاوری‌های نوین، مانند اپلیکیشن‌های دینی و برنامه‌های مجازی، نهادینه شوند. نتایج می‌تواند به سیاستگذاران فرهنگی کمک کند تا جامعه‌ای منتظر و عدالت‌محور بسازند و درک عمیق‌تری از نقش این مفاهیم در ساختار فکری اسلام ارائه دهند.