فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهشهر تبریز، یکی از کلان‌شهرهای ایران با جمعیت حدود 6/1 میلیون نفر، به دلیل قرارگیری روی گسل‌های فعال، ریسک لرزه‌ای بسیار بالایی دارد. آسیب‌پذیری این شهر در برابر زلزله به دلیل ظرفیت پایین پاسخ اورژانسی، کمک‌رسانی به مناطق آسیب‌دیده و مدیریت ریسک، امکان دارد که دارای ظرفیت پایینی باشد. تاب‌آوری لرزه‌ای شهری، جزء کلیدی توسعه پایدار در مناطق زلزله‌خیز است. این پژوهش با چارچوب کمی مبتنی بر شاخص، تاب‌آوری لرزه‌ای تبریز را ارزیابی کرده است. با روش شاخص اندازه‌گیری تاب‌آوری (RMI) و داده‌های محلی شامل مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با کارشناسان، اطلاعات GIS، آمار رسمی، مقالات مرتبط و اسناد داخلی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی آذربایجان شرقی، شاخص‌های کلیدی تاب‌آوری وزن‌دهی و کالیبره شدند. شاخص کل تاب‌آوری تبریز با استفاده از نتایج به‌دست‌آمده از پژوهش حاضر برابر با 343/0 به دست آمده که در مقایسه با نتایج تحقیقات گذشته برای شهر تهران (منطقه ۲: 513/0؛ منطقه ۱۹: 356/0)، تفاوت‌های ساختاری آشکار است. تهران به دلیل سرمایه‌گذاری بیشتر در زیرساخت‌ها، امتیاز بالاتری کسب کرده است. نوآوری پژوهش حاضر در تلفیق تحلیل تصمیم‌گیری چندمعیاره (MCDA) با داده‌های بومی مبتنی بر نظر کارشناسان است که دقت را افزایش می‌دهد و قابلیت تعمیم به شهرهای دیگر را فراهم می‌کند. استفاده از وزن‌دهی آنتروپی و روش CRITIC، حساسیت مدل را کاهش و پایداری نتایج را تضمین می‌کند. برخلاف مطالعات پیشین، این پژوهش تمامی مناطق تبریز را به‌صورت جامع بررسی کرده است. یافته‌ها بر لزوم مشارکت جامعه، بهبود برنامه‌ریزی شهری و بهره‌گیری از پیشرفت‌های فناورانه برای تقویت راهبردهای تاب‌آوری تأکید دارند.