واکاوی موانع توسعة کارآفرینی زنان روستایی (مطالعه موردی: بخش باغبهادران - استان اصفهان)

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22108/sppl.2025.145203.1846
چکیده

کارآفرینی به‌عنوان راهکاری مهم برای ایجاد اشتغال، درآمد و توسعة اقتصادی در جهان محسوب می‌شود. نواحی روستایی ساختاری شکننده و توسعه‌نیافته دارند و کارآفرینی می‌تواند بخشی از مشکلات آنها را از بین ببرد؛ اما با موانع و محدودیت‌های متعدد، به‌ویژه برای جامعة زنان روبه‌رو است. بر همین اساس، پژوهش حاضر، با هدف واکاوی موانع فراروی کارآفرینی زنان در روستاهای بخش باغبهادران انجام شده است. جامعه آماری شامل زنان روستایی است که با استفاده از فرمول کوکران با ضریب خطای 06/0، تعداد 250 نفر انتخاب شدند و با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده مورد پرسشگری قرار گرفتند. تعداد 9 روستا نیز به روش خوشه‌ای - تصادفی از 3 دهستان تعیین شده‌اند. روایی پرسشنامة محقق‌ساخته با نظر کارشناسان، تأیید شده و به‌منظور سنجش پایایی، پیش‌آزمون، انجام شده و مقدار آلفای کرونباخ 725/0 نشان‌دهندة مناسب‌بودن ابزار پژوهش است. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS و کاربرد آزمون تحلیل عاملی تجزیه‌وتحلیل شدند. نتایج حاصل از کاربرد مدل تحلیل عاملی مربوط به موانع کارآفرینی نشان داد به‌ترتیب عوامل اقتصادی و اجتماعی - فرهنگی مهم‌ترین موانع‌اند. در این زمینه «دسترسی زنان روستایی به وام و تسهیلات بانکی» با واریانس 867/0، «عدم توانایی زنان روستایی در تأمین وثیقة تضمینی بانک‌» با واریانس 848/0، «مشکلات پرداخت مالیات‌ها، هزینه‌های جاری و بیمه» با واریانس 804/0 از مهم‌ترین موانع اقتصادی (عامل مالی) است. همچنین، «عدم ارتباط و شناخت زنان روستا از کارآفرینان موفق» و «فرهنگ روستا و محدودیت فعالیت کارآفرینی زنان» هر دو با واریانس 791/0 نیز از مهم‌ترین موانع فرهنگی و اجتماعی (عامل فرهنگی) هستند.