بررسی تأثیر شاخصهای رشد هوشمند شهری بر اجتماعپذیری فضاها و محیطهای شهری؛ نمونه مطالعاتی: شهر اصفهان
نویسندگان
1 دانشیار گروه گردشگری، دانشکده جغرافیا و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
doi
10.22108/sppl.2025.144335.1832چکیده
در سالیان اخیر افزایش سریع جمیعت شهری و نیز بروز چالشهای اجتماعی، فناوری، اقتصادی و زیست محیطی، توجه به رویکرد رشد هوشمند شهری با هدف بهبود کیفیت زندگی شهروندان را افزایش بخشیده است. رشد هوشمند شهری با توجه به جنبههای مختلفی مانند تراکم متعادل، حملونقل عمومی، دسترسی به فضاهای عمومی و استفاده بهینه از زمین و ... میتواند بر اجتماعمداری فضاها و محیطهای شهری و بهبود کیفیت زندگی و تقویت روابط اجتماعی در محیطهای شهری تأثیرگذار باشد. در پژوهش حاضر تلاش شده است ابتدا شاخصهای مؤثر در رشد هوشمند شهری و همچنین، شاخصهای اجتماعپذیری فضاها و محیطهای شهری، تبیین شوند و سپس چارچوب و مدلی نظری از تأثیر شاخصهای رشد هوشمند شهری بر اجتماعپذیری فضاها و محیطهای شهری، ارائه و میزان اثرگذاری شاخصهای مدل نظری پژوهش بر اجتماعپذیری فضاها و محیطهای شهری نمونه مطالعاتی یعنی شهر اصفهان بررسی شوند. این پژوهش با روش تحقیق توصیفیتحلیلی و با رویکرد کمی با بهرهگیری از مطالعات اسنادی پژوهشهای پیشین و همچنین تدوین و تکمیل پرسشنامه و تحلیل آماری و کمی نتایج آن در نرمافزار SPSS 20 انجام شده است. ابتدا بر مبنای آزمون کولموگروف اسمیرنوف توزیع غیر نرمال متغیرهای پژوهش مشخص شد. براساس مهمترین نتایج پژوهش از آزمون همبستگی پیرسون بیشترین میزان ضریب همبستگی میان شاخصهای رشد هوشمند شهری و اجتماعپذیری فضاها و محیطهای شهری مربوط به همبستگی میان عامل اجتماعپذیری فضاها و محیطهای شهری بهترتیب با شاخصهای حملونقل هوشمند با ضریب همبستگی 0.814، توسعه گردشگری هوشمند با ضریب همبستگی 0.802، سیستم مدیریت شهری هوشمند با ضریب همبستگی 0.759 است. همچنین، براساس نتایج آزمون فریدمن مهمترین شاخصهای پژوهش در شهر اصفهان بهترتیب شامل: دسترسی به فضاهای عمومی با میانگین 3.49، هویتمندی محیطی با میانگین 3.46، میزان پیادهمداری محیط شهری با میانگین 3.38، دسترسی به فضاهای سبز با میانگین 3.37، حس تعلق به محل زندگی با میانگین 3.33، کیفیت زندگی شهری با میانگین 3.27، امنیت محیطی و اجتماعی با میانگین 3.16، سلامت روان شهروندان با میانگین 3.09 و خدمات آنلاین شهروندی با میانگین 3.01 است.