فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درحال حاضر خشکسالی یکی از مخاطره‌های مهم طبیعی است که اثر‌های مستقیم و غیر‌مستقیم به‌ویژه در نواحی روستایی دارد. از‌جمله پیامدهای خشکسالی تأثیرگذاری آن بر ابعاد زندگی جوامع روستایی است؛ از این رو بررسی علمی این پدیده برای برنامه‌ریزی و مقابله با آن ضروری است. روش پژوهش در این مطالعه از‌نوع توصیفی- تحلیلی بوده و برای جمع‌آوری داده‌ها از روش میدانی و اسنادی استفاده شده است. جامعۀ آماری شامل 1344 خانوار روستایی دهستان رستاق شهرستان خمین بوده است که از آن میان 229 خانوار با استفاده از جدول مورگان و به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شد. در پژوهش حاضر پرسشنامه‌ای بر‌مبنای طیف لیکرت در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، محیط زیستی و کالبدی برای جمع‌آوری اطلاعات تهیه شده و ابزار تحلیل داده‌ها نرم‌افزار SPSS، مدل FARAS و مدل Fuzzy vikor بوده است. نتایج حاصل از یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که بیشترین تأثیر خشکسالی به‌ترتیب بر ابعاد اقتصادی با وزن (434/0)، اجتماعی (430/0)، کالبدی (419/0) و محیط زیستی (390/0) بوده است که متغیرهای کاهش درآمد، کاهش پس‌انداز (بُعد اقتصادی)، افزایش مهاجرت از روستا (بُعد اجتماعی)، تغییر کاربری اراضی (بُعد کالبدی) و در‌نهایت، فرسایش خاک (بُعد محیط زیستی) بیشترین تأثیرپذیری را از این مخاطره داشته است. همچنین، خشکسالی در روستای پشتکوه بیشترین تأثیر و در روستای حشمتیه کمترین تأثیر را داشته است.