فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تخلفات ساختمانی به‌عنوان نقض قوانین و ضوابط شهری در توسعۀ کالبدی شهری تعریف می‌شود. این نوع تخلفات در کشورهای توسعه‌یافته به‌ندرت یافت می‌شود و بیشتر مربوط به پیشینۀ شهرسازی کشورهای درحال‌توسعه نظیر ایران است. اصفهان نیز به‌عنوان یکی از کلانشهرهای ایران به شکل‌های مختلف متأثر از این تخلفات است. در همین زمینه، این سؤال مطرح است که چه عوامل و عناصر یا بازیگرانی و هر‌یک به چه میزانی بر بروز تخلفات ساختمانی اثرگذار است؟ زیرا شناسایی این عوامل و عناصر به‌عنوان گامی اولیه در راستای حذف آنها یا کمک به بهبود وضعیتشان است. در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل زمینه‌ای و بازیگران مؤثر بر بروز تخلفات ساختمانی و تحلیل نقش هر‌یک از عوامل و تحلیل جایگاه ذی‌نفعان اصلی در بروز تخلفات تدوین شده است. در این مطالعه ۱۰۰ پرسشنامه در‌بین متخصصان و کارشناسان حوزه‌های شهری توزیع و داده‌های به‌دست‌آمده با روش تحلیل عاملی تأییدی به کمک مدل‌سازی معادله‌های ساختاری در نرم‌افزار Spss و Amos Graphic تحلیل شد. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن است که عوامل مؤثر بر بروز تخلفات ساختمانی در شهر اصفهان به‌ترتیب شامل ضوابط و طرح‌های شهری، ضعف‌ها و مشکلات اقتصادی یا سودآور‌بودن تخلفات ساختمانی، اقدام‌ها و سیاست‌های مدیریت شهری، سیاست‌ها و برنامه‌های عمومی و عمرانی دولت است. مهم‌ترین بازیگران اثرگذار بر تخلفات ساختمانی نیز به‌ترتیب شامل سازمان نظام مهندسی و کنترل ساختمان، سازندگان، شهرداری و پلیس ساختمان، شهروندان و مراجع عالی نظارتی است.