سنجش و ارزیابی شاخصهای تابآوری اجتماعی در محلات تاریخی شهر تبریز (نمونۀ موردی: محلۀ سرخاب تبریز)
نویسندگان
1 دانشیار، دکتری شهرسازی، دانشکدۀ عمران، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکده عمران، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22108/sppl.2024.138089.1734چکیده
اتوجه به اینکه بلایای طبیعی باعث ایجاد اختلالات اجتماعی شدید در شهرها میشود، ارتقای تابآوری اجتماعی بهعنوان یک قابلیت، نهتنها به حفظ عملکرد اولیۀ شهرها کمک میکند، منجر به بهبود و شکوفایی شهرها پس از وقوع بلایا میشود. با نظر به اینکه بافتهای تاریخی شهر تبریز جزء آسیبپذیرترین بخشهای شهری است، عامل تأثیرگذار در بازگشت اینگونه بافتها به شرایط معمول زندگی اجتماعی آنهاست. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی شاخصهای تابآوری اجتماعی در محلۀ تاریخی سرخاب تبریز است. پژوهش حاضر ازنظر ماهیت و روش برمبنای روش توصیفی-تحلیلی است. در بخش تحلیل این پژوهش پرسشنامه با استفاده طیف لیکرت تهیه و با بهرهگیری از روش تی تست در نرمافزار SPSS تحلیل شد. برای یافتن تأثیرات جنسیت، سن و تحصیلات روی سه بُعد عملکردی، اجتماعی و فرهنگی از آزمون واریانس یکطرفه نیز استفاده و در آخر، برای یافتن تأثیرگذارترین معیار بر تابآوری اجتماعی از آزمون رگرسیون چندمتغیره بهره گرفته شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که شاخص ایجاد فضای شهری مناسب همۀ اقشار جامعه، رنگ تعلق و امید به آیندۀ محله تأثیرگذارترین شاخصهای تابآوری اجتماعی است و افزایش تابآوری در مواجهه با بحران ملزم به افزایش تعاملات اجتماعی و میزان آگاهی مردم است؛ بنابراین اگر بستری فراهم شود که تعاملات اجتماعی را در محله افزایش دهد و مکان رخداد فعالیت باشد، محله در زمان بحران خیلی سریع به حالت اولیۀ خود بازمیگردد.
