بررسی فرهنگی-اجتماعی بافت تاریخی باباقاسم و ارائۀ مجموعه اقدامهای مداخلۀ اجتماعی (مطالعۀ موردی: محلههای شهشان، دردشت و سنبلستان اصفهان

نویسندگان

1 استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22108/sppl.2023.137824.1728
چکیده

در انجام‌دادن طرح‌های شهری توجه به ابعاد اجتماعی-فرهنگی همزمان با نگاه فیزیکی و کالبدی ضروری است. در نوسازی و بهسازی بافت‌های تاریخی به مداخلۀ کاربری توجه می‌شود؛ اما به مداخلۀ اجتماعی یا فرهنگی توجهی نمی‌شود؛ در‌حالی که محققان در پژوهش‌ها نشان می‌دهند که قبل از هرگونه مداخلۀ کالبدی لازم است ابعاد اجتماعی و فرهنگی اصلاح و بررسی شود؛ بنابراین هدف از انجام‌دادن پژوهش حاضر بررسی فرهنگی-اجتماعی بافت تاریخی باباقاسم و ارائۀ مجموعه اقدام‌های مداخلۀ اجتماعی محله‌های شهشان، دردشت و سنبلستان است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی است که در آن بر‌ای گردآوری اطلاعات از دو روش کتابخانه‌ای و میدانی استفاده ‌شده است. جامعۀ آماری شامل ساکنان محله‌های شهشان، دردشت و سنبلستان منطقۀ ۳ اصفهان است. در پژوهش حاضر برای تعیین نمونۀ آماری از فرمول کوکران استفاده شده است که بر این اساس، تعداد 320 نفر از ساکنان محلۀ باباقاسم انتخاب و مطالعه و سپس با 100 نفر از ساکنان و افراد کلیدی محله‌های شهشهان، دردشت و سنبلستان نیز مصاحبه انجام شد. تجزیه‌و‌تحلیل اطلاعات درپژوهش حاضر در دو مرحلۀ مجزا صورت پذیرفت. در مرحلۀ اول برای تجزیه‌و‌تحلیل اطلاعات به‌دست‌آمده از نرم افزار SPSS نسخۀ 24 و در مرحلۀ دوم نیز از روش تحلیل محتوایی که در آن مفاهیم و درونمایه‌های موجود در داده‌ها با یک رویکرد سیستماتیک استخراج، تفسیر و سپس گزارش می‌شود، استفاده شد. باتوجه به نتایج مشخص شد که ازطرفی، بین احساس تعلق ساکنان به محیط زندگی خودشان، اعتماد اجتماعی، پیوند اجتماعی بین ساکنان، میزان مشارکت‌پذیری و تمایل ساکنان به نوسازی رابطۀ مثبت و معناداری وجود دارد. از طرف دیگر، با زیاد‌شدن این شاخص‌ها تمایل به نوسازی افزایش و فرسودگی کاهش می‌یابد؛ بنابراین این نتیجه حاصل می‌شود که با تقویت سرمایۀ اجتماعی در محلۀ باباقاسم می‌توان از فرسودگی بیشتر این محلۀ ارزشمند شهر جلوگیری کرد.