تحلیلی بر آثار حکمروایی مطلوب و پایداری خانوارهای روستایی (مطالعۀ موردی: شهرستان کاشان)

نویسندگان

1 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22108/sppl.2023.136396.1691
چکیده

حفظ و ارتقا پایداری روستایی یکی از پیش‌شرط‌های اساسی برای رسیدن به توسعۀ پایدار و از اساسی‌ترین معیارهای رفاه در هر جامعه است. پژوهش حاضر یک مطالعۀ توصیفی-پیمایشی است که در آن روابط ساختاری پایداری روستایی با ابعاد چهارگانه بر‌اساس مبانی نظری Newman و حکمروایی خوب با ابعاد هشت‌گانۀ UNPD تحلیل شده است. پژوهش حاضر از‌لحاظ هدف کاربردی و از‌لحاظ چگونگی جمع‌آوری داده‌ها پیمایشی است. جامعۀ آماری پژوهش سرپرستان خانوارهای روستایی شهرستان کاشان بوده است (364482=N) که با استفاده از جدول کرجسی-مورگان، حجم نمونۀ آماری 379 نفر محاسبه شد. در پژوهش حاضر برای دستیابی به نمونه‌ها از روش نمونه‌گیری چند‌مرحله‌ای استفاده شده است. مقدار آلفای کرونباخ به‌دست‌آمده برای شاخص‌های حکمروایی خوب 75/0 و برای شاخص‌های پایداری روستایی 72/0 به دست آمده است. در پژوهش حاضر برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از بستۀ نرم‌افزاری SPSS نسخۀ 24 و AMOS استفاده شده است. بر‌اساس نتایج به‌دست‌آمده مؤلفه‌های حکمروایی خوب و پایداری روستایی به‌ترتیب با میانگین 220/3 و 773/2 در روستاهای شهرستان کاشان بیشتر از حد متوسط و پایین‌تر از حد مطلوب ارزیابی و روابط علّی بین این دو مؤلفه نیز با شاخص‌های مطلوبی برازش شده است (RMSEA= 0/025). بر‌اساس یافته‌های پژوهش شاخص‌هایی چون قانونمندی، شفافیت، مسئولیت‌پذیری، کارایی و اثربخشی، مشارکت، اجماع‌گرایی، عدالت‌محوری و پاسخگویی در ارتقا توسعۀ مؤلفه‌های پایداری روستایی اثرگذار است. از‌جمله نوآوری پژوهش حاضر می‌توان به کاربرد شاخص‌های متناسب با شرایط محلی، نوع آزمون‌ها و مکان اشاره کرد.