فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مناطق روستایی همواره در‌معرض خطر‌ها و آسیب‌های جدی است که این موضوع اهمیت مدیریت و پیش‌بینی مخاطره‌ها را بیشتر نشان می‌دهد. تاب‌آوری رویکردی است که می‌تواند به بهبود مناطق روستایی و واکنش آنها در مواجهه با بحران کمک کند. هدف از پژوهش حاضر، شناخت و تحلیل عوامل مؤثر بر تاب‌آوری اقتصادی و اجتماعی مناطق روستایی به‌صورت مطالعۀ موردی در شهرستان کرمانشاه است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر گردآوری داده‌های میدانی است. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه بوده است. روایی ساختاری و محتوایی پرسشنامه تأیید و پایایی آن نیز با آلفای کرونباخ بیشتر از 74/0 تأیید شد. جامعۀ آماری پژوهش را سرپرستان خانوار در روستاهای بیش از 100 خانوار در بخش مرکز شهرستان کرمانشاه تشکیل داده‌اند که درمجموع، 2314 خانوار بوده است. حجم نمونه با فرمول کوکران، 330 سرپرست خانوار تعیین شد. نتیجۀ آزمون نشان داد که تاب‌آوری اقتصادی و اجتماعی مناطق روستایی در‌سطح کمتر از 05/0 معنادار است و با‌توجه به میانگین محاسبه‌شده (386/2)، وضعیت آنها نامطلوب ارزیابی شده است. در‌میان 11 شاخص تاب‌آوری اقتصادی و اجتماعی دو شاخص خسارت با میانگین 962/3 و سپس آمادگی مقابله با سوانح در‌میان روستاییان با میانگین 093/3 وضعیتی متوسط و مابقی شاخص‌ها نیز وضعیتی ضعیف دارند. همچنین، نتایج تحلیل عاملی نشان می‌دهد که سه عامل رونق بسترهای اقتصادی و اشتغال‌زایی (55/39)، ارتقا سرمایۀ انسانی و اجتماعی (56/23) و ایجاد ظرفیت‌های تسهیلاتی و درآمدی (954/11)، تأثیرگذارترین عوامل در تاب‌آوری مناطق روستایی هستند.