فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دمای سطح یا رویۀ آب در آب‌های آزاد و دریاچه‌ها به‌عنوان یکی از شاخص‌های سنجش ویژگی‌های اقیانوس‌شناسی و هواشناسی شناخته می‌شود. در این پژوهش، برای تحلیل تغییرات زمانی و مکانی دمای سطح آب دریای عمان، خلیج‌فارس و خزر با استفاده از داده‌های (25/0 درجه) سنجندۀ AVHRR طی بازۀ زمانی 1989-2019 استفاده شد. میانگین دمای ماهانه، فصلی و سالانه از داده‌های روزانه در نرم‌افزار ArcGIS 10.8 تهیه شد. سپس روند تغییرات دمایی آب‌ در خلیج‌فارس و دریای عمان نسبت‌به دریای خزر بررسی شد. نتایج تحلیل داده‌های دمای سطح آب نشان‌دهندۀ آن است که در خلیج‌فارس و دریای عمان کاهش دما در قسمت شمالی خلیج‌فارس در فصل بهار و در عین حال، در فصل تابستان، در قسمت مرکزی خزر اتفاق افتاده است. در فصول پاییز و زمستان، کاهش دما متأثر از عرض جغرافیایی است؛ در حالی که در بخش‌های جنوبی دریای خزر به‌خصوص جنوب شرقی گرم‌ترین پهنه‌ها بوده است و خزر میانی نیز دمای کمتری نسبت‌به بقیه مناطق دارد. در فصل بهار، کاهش دما در خزر میانی اتفاق افتاد و به‌سمت عرض‌های بالا و پایین افزایش دما مشاهده شد؛ در حالی که در فصل پاییز کاهش دمای سطح آب در خلیج‌فارس و در زمستان در دریای عمان مشاهده شد. روندهای ماهیانۀ دما برای خلیج‌فارس و دریای عمان برای 12 ماه افزایشی است. در دریای خزر، روند تغییرات دما در ماه‌های ژانویه و دسامبر کاهشی و بقیۀ ماه‌ها افزایشی بود.