معلم مثبت: توسعه الگوی مفهومی دادهبنیاد
نویسندگان
1 استادیار، گروه روانشناسی کاربردی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استاد، گروه روانشناسی بالینی و سلامت، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه روانشناسی کاربردی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران،ایران
4 دانشجوی دکتری روانشناسیتربیتی، گروه روانشناسی کاربردی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
5 دانشیار گروه روانشناسی کاربردی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22108/ppls.2023.136987.2407چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی شایستگیهای هیجانی و اجتماعی معلمان در قالب الگوی مفهومی معلم مثبت انجام شد. این پژوهش از لحاظ هدف، بنیادی، با رویکرد کیفی و بهرهگیری از تئوری مفهومسازی بنیادی اجرا شد. شرکتکنندگان متخصصان دانشگاهی بودند که از دانشگاههای تهران، خوارزمی، علامهطباطبایی، شهیدبهشتی، الزهرا و دانشگاه شیراز مصاحبه شدند. براساس معیار اشباع نظری، بعد از مصاحبه با 18 نفر از شرکتکنندگان، اشباع نظری حاصل شد. دادهها ازطریق مصاحبه نیمهساختاریافته گردآوری و سپس مقولهها و مؤلفهها ازطریق کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری گزینشی استخراج شدند. چارچوب طراحیشده مشتمل بر شرایط علی (توانشهای هیجانی، توانشهای طراحی کلاس شکوفا و توانشهای اجتماعی)؛ شرایط مداخلهگر (مهارت شناختی، خودتحولینگری، خودفراروی، خردورزی، سطح سواد سلامتروان و شخصیت)؛ شرایط زمینهای (شرایط خانوادگی، عوامل اجتماعی، عوامل اخلاقی، توانمندی فرهنگی، موقعیت سازمان مدرسه و عوامل ساختاری)؛ استراتژی و راهبردها (سیاستگذاری، برنامهریزی، تغییر رویههای آموزشی و توانمندسازی معلمان) و پیامدها (پرورش نسل مثبت، تحول سازمانی مثبت و تحقق ذات وجودی معلمان) است. بهطور کلی، استخراج ویژگیهای مذکور میتواند در گزینش و تربیت معلم به کار گرفته شود.
