توانمندسازی سکونت‌گاه‌های غیررسمی با تأکید بر شاخص‌های حکمروایی مطلوب شهری (مطالعۀ موردی: محلات غیررسمی کلان‌شهر تبریز)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرند، مرند، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرند، مرند، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرند، مرند، ایران

doi
10.22108/sppl.2023.135434.1673
چکیده

 امروزه یکی از رویکردهای مهم برای کنترل و مدیریت این پدیده، حکمروایی خوب شهری است. حکمروایی خوب شهری شیوه و فرایند ادارۀ امور شهری با مشارکت سازندهی بخش‌های دولتی، خصوصی و جامعۀ مدنی به‌منظور نیل به توسعۀ پایدار شهری، ایجاد شهر سالم و ارتقای کیفیت زندگی تعریف می‌شود. در پژوهش حاضر، پهنه‌های اسکان غیررسمی کلان‌شهر تبریز با رویکرد حکمروایی مطلوب شهری بررسی شده است. روش پژوهش، شامل توصیفی‌تحلیلی و محاسبات آماری بوده و برای تحلیل داده‌های پژوهش، از نرم‌افزارهای آماری SPSS، EXCEL و تکنیک‌های آماری ازجمله آزمون T استفاده شده است. اطلاعات پژوهش به دو شیوۀ کتابخانه‌ای و پیمایشی (با استفاده از پرسشنامه) گردآوری شده است. جامعۀ آماری پژوهش، شامل 1400 خانوار ساکن سکونت‌گاه‌های غیررسمی کلان‌شهر تبریز و حجم نمونۀ 300 نفر سرپرست خانوار است که با استفاده از فرمول کوکران و به روش تصادفی ساده انتخاب شده‌اند. برای پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده که مقدار محاسبه‌شده 6/0 به دست آمده است. ارزش‌گذاری متغیرها با بهره‌مندی از طیف لیکرت صورت گرفته است. نتایج بررسی‌ها براساس شاخص‌های حکمروایی خوب شهری مشارکت، پاسخگویی، قانونمندی، عدالت، شفافیت، مسئولیت‌پذیری، اثربخشی و کارآمدی نشان‌دهندۀ آن است که میزان بهره‌گیری از حکمروایی مطلوب شهری در تبریز در سطح متوسط و پایینی قرار دارد.