مدل‌سازی عوامل مؤثر بر توسعة شاخص‌های کارآفرینی در مناطق روستایی ایران نمونة پژوهش: منطقة اورامانات، استان کرمانشاه

نویسندگان

1 استادیار، گروه ژئومورفولوژی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 استادیار، گروه جغرافیا، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22108/sppl.2021.128388.1576
چکیده

طرح مسئله: در حال حاضر جامعه روستایی ایران با مسائل و مشکلات متعددی مانند فقر، بیکاری، سطح درآمد پایین، مهاجرت، برخورداری پایین از خدمات زیرساختی و رفاهی، سطح بالای ناامنی غذایی و ... مواجه است. ریشه اصلی این مشکلات به ضعف بنیان اقتصادی روستاییان برمی‌گردد که برای حل مشکلات اقتصادی و اجتماعی روستاییان یکی از مهم‌ترین راهکارها، توسعه و ترویج کارآفرینی در میان آن‌ها است که از آن به عنوان موتور توسعه اقتصادی یاد می‌شود. هدف: هدف این پژوهش ارزیابی شاخص‌های کارآفرینی در میان روستاییان و شناسایی عوامل موثر بر آن است که به صورت مطالعه موردی در منطقه اورامانات (استان کرمانشاه) انجام شده است. روش: این پژوهش کمی و کاربردی به صورت پیمایشی انجام شده است و به لحاظ روش‌شناختی، با ترکیبی از روش-های توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از مدل تحلیل ساختاری انجام گرفته است. ابزار اصلی پژوهش برای گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته‌ای بوده که روایی آن به صورت صوری و پایایی آن با استفاده ضریب آلفای کرونباخ مورد بررسی و تأیید قرار گرفته است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه سرپرستان خانوار روستایی ساکن در منطقه اورامانات بود (23344 = N)، که از میان آن‌ها 209 نفر (سرپرست خانوار) با استفاده از جدول بارتلت و همکاران (2001) و به روش طبقه‌ای و با انتساب متناسب نمونه‌ها جهت مطالعه انتخاب شدند. نتایج: نتایج پژوهش نشان می‌دهد میزان برخورداری روستاییان از شاخص‌های کارآفرینی با میانگین 453/2 در سطح پایینی قرار دارد. نتایج مدل تحلیل ساختاری در زمینه تعیین‌کننده‌های کارآفرینی در مناطق روستایی نشان داد دو عامل سیاست‌های حمایت اقتصادی و عوامل محیطی ـ منطقه‌ای به‌ترتیب با اثر کل 613/0 و 461/0 از عوامل کلیدی موثر بر توسعه کارآفرینی در مناطق روستایی هستند. نوآوری: بومی‌سازی شاخص‌های کارآفرینی ارائه شده توسط موسسه جهانی توسعه کارآفرینی در محدوده مطالعاتی نوآوری پژوهش حاضر است.