نقش حس تعلق مکانی در توانمندی روانی خانوارهای روستایی بخش مرکزی شهرستان باوی در مقابله با خشکسالی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
2 استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.
doi
10.22108/sppl.2020.123435.1508چکیده
طرح مسئله: بخش کشاورزی و معیشت روستایی در چند سال اخیر در ایران با خشکسالیهای پیدرپی مواجه شده و پایداری جوامع روستایی را با چالش اساسی روبهرو کرده است. بسیاری از خانوارهای روستایی به دلیل ناتوانی در مقابله با خشکسالی از بخش روستایی خارج شدند و به جوامع شهری مهاجرت کردند؛ بنابراین شناسایی عوامل تأثیرگذار بر توانمندی روانی در شرایط بحرانی اهمیت زیادی دارد.هدف پژوهش: پژوهش حاضر با هدف کلی بررسی نقش حس تعلق مکانی در توانمندی روانی خانوارهای روستایی بخش مرکزی شهرستان باوی در مقابله با خشکسالی انجام شده است.روش پژوهش: جامعة آماری این پژوهش را تمامی خانوارهای روستایی در بخش مرکزی شهرستان باوی تشکیل میدهند (N= 5601). تعداد 190 نفر از سرپرستان خانوارها با استفاده از فرمول نمونهگیری کوکران با روش نمونهگیری چند مرحلة خوشهای با انتساب متناسب برای مطالعه انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامهای محققساخته است که روایی آن را پانل متخصصان تأیید کردهاند؛ پایایی آن نیز با ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. بهمنظور تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزارهای SPSS19، Lisrel8.54 و Arc GIS10.5 استفاده شد.نتایج پژوهش: نتایج تحلیل همبستگی نشان داد بین تمامی ابعاد حس تعلق مکانی (شناخت رفتار، پیوند اجتماعی، هویت مکانی و دلبستگی عاطفی) خانوارهای مطالعهشده و توانمندی روانی آنان رابطة مثبت و معناداری وجود دارد؛ علاوه بر این نتایج مدلسازی معادلات ساختاری پژوهش نشان داد ابعاد حس تعلق مکانی با ضریب تبیین 46 درصد (γ= 0.68, t= 5.46) اثر مثبت و معناداری بر توانمندی روانی خانوارهای بررسیشده دارد.نوآوری: تاکنون در این زمینه پژوهشی در استان خوزستان با توجه به شرایط نامناسب آبوهوایی انجام نشده است؛ این امر جنبة نوآورانهای برای پژوهش حاضر محسوب میشود.