بررسی چالش‌های توسعۀ کارآفرینی سبز دریاچه‌ای در منطقة سیستان

نویسندگان

1 استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ایران.

doi
10.22108/sppl.2018.109105.1156
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، شناسایی چالش‌ها و موانع پیش روی کارآفرینی سبز دریاچه‌ای در روستاهای منطقة سیستان است. جامعة نمونة این پژوهش علاوه بر 11 متخصص درزمینة روستایی و کشاورزی، ساکنان 7 روستا از توابع منطقة سیستان است. از این بین براساس فرمول کوکران، تعداد 120 نفر انتخاب شدند و با روش تصادفی از آنها نظرسنجی شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، روش‌های تحلیل سلسله‌مراتبی فازی (FAHP)، تحلیل رتبة رابطة خاکستری (GRA) و آماری T تک‌نمونه‌ای در نرم‌افزار SPSS به کار رفت. نتایج تحلیل سلسله‌مراتبی فازی حاصل از پرسش‌نامة کارشناسان نشان می‌دهد عامل زیرساختی و فنی با ضریب تأثیر 41/0درصد رتبة اول، عامل اقتصادی با ضریب تأثیر 39/0درصد رتبة دوم، عامل آموزشی - حمایتی و اجتماعی - فرهنگی به ترتیب با ضریب تأثیر 11/0 و 09/0درصد رتبه‌های سوم و چهارم را در ایجاد چالش‌های کارآفرینی سبز به خود اختصاص داده‌اند؛ همچنین نتایج حاصل از پرسش‌نامة روستایی (T تک‌نمونه‌ای) نشان می‌دهد چالش کارآفرینی سبز در دو بعد زیرساختی ـ فنی با میانگین 13/3درصد و اقتصادی با میانگین 3درصد، بیشتر از میانة نظری است و دو بعد آموزشی ـ حمایتی و اجتماعی - فرهنگی به ترتیب با میانگین‌های 46/2 و 92/1درصد، رتبه‌های سوم و چهارم را در ایجاد محدودیت‌های کارآفرینی سبز کسب کردند؛ همچنین در تمامی ابعاد بررسی‌شده، به ترتیب شاخص‌های خرید محصولات سبز با قیمت کم توسط دلالان، نامناسببودن حمایت‌های دولت درزمینۀ توسعۀ بازار محصول و صادرنشدن محصول به استان‌های مجاور با میانگین‌های 55/4، 35/4 و 30/4 بیشترین امتیاز را کسب کردند. با هدف رتبه‌بندی روستاهای دارای چالش کارآفرینی با استفاده از تکنیک (GRA) مشخص شد تعداد 6 روستا ضریب بیش از 50/0درصد (چالش زیاد) و فقط یک روستا ضریب کمتر از 50/0درصد (چالش کم) دارد.