نقش بافت تاریخی در ارتقاء مؤلفه‌های رقابت‌پذیری شهری مورد مطالعه: شهر بیرجند

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا ،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

doi
10.22108/sppl.2017.106274.1111
چکیده

رقابت‌پذیری، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های تجارت و فعالیت برای پویایی و بازآفرینی شهری است. در سال‌های اخیر رقابت به منزلة یک مفهوم اقتصادی تأثیرگذار بر توسعة پایدار صنعت گردشگری و سفر مطرح شده است؛ از این رو هدف اساسی این پژوهش، ارزیابی نقش بافت تاریخی در ارتقاء مؤلفه‌های رقابت‌پذیری گردشگری در شهر بیرجند است. روش پژوهش به صورت توصیفی - تحلیلی و از نوع کاربردی است. در این راستا ابزار پرسش‌نامه براساس شاخص‌های مجمع جهانی اقتصاد طراحی شده است که هر دو سال یک‌بار به صورت گزارش طرح می‌شود. در پرسش‌نامه، طیف لیکرت 5 گزینه‌ای به کار رفته است. اطلاعات مورد نیاز به صورت تصادفی و از گردشگران دردسترس گردآوری و تجزیه وتحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزارSpss و آزمون T تک‌نمونه‌ای بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد مؤلفة دسترسی‌های بافت تاریخی با میانگین 2157/12 بیش از حد متوسط و وضعیت آن مطلوب است. مؤلفه‌های ظرفیت گردشگری، برندینگ شهری، تجربة محیطی، اصالت‌بخشی به فضا، توسعة فرهنگی، کیفیت مسکن و ساختمان، کیفیات محیطی و عملکرد بخش عمومی در وضعیت مطلوبی نیست؛ اما مؤلفه‌های بازاریابی شهری و امنیت نیاز به تدابیر اساسی دارد و در اولویت قرار گرفته است. مهم‎‌ترین پیشنهاد کاربردی پژوهش توجه هرچه بیشتر و سرمایه‌گذاری بخش عمومی و شهرداری برای ارتقاء خدمات گردشگری، رفع کاستی‌ها، ثبت برند و تبلیغات و بازاریابی برای بافت تاریخی شهر بیرجند است.