تحلیل فضایی شاخص‌های کیفیت زندگی در محله‌های پیرامونی شهر زاهدان با استفاده از مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره ویکور

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان‌و‌بلوچستان، زاهدان، ایران

doi
10.22108/sppl.2017.21650
چکیده

یکی از بررسی‌های مهم برنامه‌ریزان شهری، شناخت سطح کیفیت زندگی در مقیاس محله‌های شهری و چگونگی نابرابری بین آنهاست. امروزه توزیع عادلانه شاخص‌های کیفیت زندگی شامل کیفیت مسکن، حمل‌و‌نقل و ارتباطات، دسترسی به نیازهای روزمره، تسهیلات شهری، ایمنی و امنیت در سطح محله‌های شهری درخور توجه مدیران و برنامه‌ریزان شهری است. بر اساس این، هدف مقاله حاضر بررسی و رتبه‌بندی کیفیت زندگی از نظر شاخص‌های عینی و ذهنی در محله‌های پیرامونی شهر زاهدان است. جامعه آماری پژوهش، شهروندان با سن بیشتر از 18 سال شهر زاهدان هستند که با روش نمونه‌گیری تصادفی و با فرمول کوکران، حجم نمونه 400 نفر انتخاب شدند. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی و شیوه جمع‌آوری داده‌ها پیمایشی است. داده‌های حاصل از پرسش‌نامه با روش آنتروپی، وزن‌دهی و با الگوی ویکور[1] تحلیل و بررسی شدند. یافته‌های پژوهش، نابرابری بسیار زیاد سطح کیفیت زندگی را بین 19 محله پیرامونی شهر زاهدان نشان می‌دهند؛ به‌طوری‌ که، 8 محله (11-5، 10-5، 6-1، 9-5، 11-2، 1-2، 5-1 و 10-1)[2] در وضعیت فراتوسعه، 1 محله (1-3) میان‌توسعه بالا، 3 محله (11-3، 6-3 و 7-5) میان‌توسعه، 3 محله (8-4، 6-5 و 4-4) میان‌توسعه پایین و 4 محله (5-5، 6-4، 5-4 و 11-4) در وضعیت فرو‌توسعه قرار دارند. بنابراین، لازم است طی برنامه کوتاه‌مدتی به محله‌های فروتوسعه و میان‌توسعه پایین توجه شود و در مرحله بعدی، برنامه‌ریزی و توسعه فضایی محله‌های میان‌توسعه و در نهایت محله‌های میان‌توسعه بالا و فراتوسعه مدنظر قرار گیرد.     [1] VIKOR [2] عدد سمت راست شماره محله ‌و عدد سمت چپ شماره منطقه شهری را نشان می‌دهد.