ارزیابی رضایتمندی ساکنین از کیفیت محیطی مسکن روستایی مطالعه موردی: مقایسه دو بافت قدیم و جدید روستای حاجت آقا در شهرستان لنجان

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 دانشجوی دکتری جغرافیا، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
چکیده

سنجش و ارزیابی میزان رضایتمندی از ساکنان هر محیطی به عوامل بسیاری وابسته است. با توجه به اینکه نظرات فردی در این امر دخالت دارد، بنابراین متغیّرهای متعددی تعیین‌کننده سطح رضایتمندی است و درنتیجه نوع مطالعه پیچیده‌تر می‌گردد. این پژوهش به‌منظور ارزیابی رضایتمندی ساکنین از کیفیت محیطی مسکن روستایی در بین ساکنان روستای حاجت آقا صورت پذیرفته است. برای دستیابی به این هدف، رابطه رضایتمندی ساکنین از کیفیت محیطی مسکن به‌عنوان متغیر وابسته با متغیرهای منتخب در پژوهش مورد آزمون قرار داده‌شده است. روش تحقیق پیمایشی و ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه باقابلیت اعتماد و اعتبار است. جامعه آماری پژوهش، ساکنان 18 سال به بالای بافت قدیم و بافت جدید از روستای حاجت آقا شهرستان لنجان بر اساس سرشماری 1390 است. حجم نمونه در بافت قدیم 50 و بافت جدید 80 است که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری سهمیه‌ای به‌صورت تصادفی از بین ساکنان جمع‌آوری‌شده است. برای تحلیل داده‌ها، از نرم‌افزار SPSS و AMOS و برای آزمون فرضیه‌ها از آزمون دو نمونه‌ای مستقل، تحلیل واریانس یک‌طرفه، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره استفاده‌شده است. نتایج پژوهش بیانگر عدم رابطه معنادار در بافت قدیم؛ بین متغیر رضایتمندی از کیفیت محیط مسکن با سن، میزان تحصیلات و مدت سکونت در روستاست، اما با متغیر مدت سکونت در محله دارای رابطه معنادار است. در بافت جدید؛ رابطه بین متغیر رضایتمندی از کیفیت محیط مسکن با سن رابطه معکوس و معنادار، اما با میزان تحصیلات و مدت سکونت در محله رابطه مستقیم و معنادار و در رابطه با مدت سکونت در روستا رابطه معنادار نیست. در بررسی و مقایسه میانگین نمره رضایتمندی از کیفیت محیط مسکن و جنس و وضعیت تأهل افراد، نمرات نشان‌دهنده یکسانی ارزش رضایتمندی در بین گروه‌های جنسی و وضعیت تأهل است. بر اساس مدل رگرسیونی بافت قدیم، از بین متغیرهای مستقل، متغیر مدت سکونت در محله بیشترین تأثیر را بر متغیر رضایتمندی از کیفیت محیط مسکن و پس‌ازآن مدت سکونت در روستا، وضعیت تأهل، جنس، میزان تحصیلات و سن در آن نقش داشته­اند. در بافت جدید، متغیر میزان تحصیلات بیشترین تأثیر و پس‌ازآن سن، مدت سکونت در محله، مدت سکونت در روستا، وضعیت تأهل و جنس، به ترتیب در متغیر رضایتمندی کیفیت محیطی مسکن تأثیر داشته‌اند. در ادامه نتایج به‌دست‌آمده از مدل تجربی تحقیق (SEM) نشان‌دهنده برازش نسبتاً مناسب مدل با توجه به داده­های جمع‌آوری‌شده، نوع سؤالات طرح‌شده، مفاهیم، مقوله‌بندی‌ها و چارچوب منتخب در پژوهش است.