برآورد ارزش تفریحی جنگلهای بلوط شهرستانهای سیروان و چرداول با استفاده از روش ارزشگذاری مشروط (CVM)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی توریسم، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان
2 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان
doi
چکیده
اکوسیستمها و منابع محیطی، میراث ارزنده طبیعیِ جوامع انسانی و اصلیترین سرمایههای اکوتوریسم به حساب میآیند. استفاده تفریحی، از جمله منافع مهم منابع جنگلی، به عنوان بخش اصلی اکوسیستمهای طبیعی است. ارزشگذاری پایین و نامطلوب این منابع و قلمداد نمودن آنها بهمنزله کالای رایگان، موجب تخصیص نابهینه و مدیریت ناصحیح آنها میشود. ارزشگذاری اقتصادی اکوسیستمهای طبیعی و پتانسیلهای گردشگریِ مناطق مختلف، ابزار مدیریتی مؤثری برای اجرای برنامههای توسعهای و موفقیت آنها خواهد بود. پوشش جنگلی وسیع شهرستانهای سیروان و چرداول در استان ایلام، واجد زمینههای مساعدی برای استفادههای تفریحی است. تحقیق حاضر، در پی برآورد ارزش تفریحی این منابع جنگلی و تبیین عوامل مؤثر در تمایلِ افراد به پرداخت برای این منظور، با استفاده از روش ارزشگذاری مشروط صورت گرفته است. دادهها با انتخاب نمونهای تصادفی به حجم 240 نفر از جامعه محلی، با کمک پرسشنامه گزینش دوگانۀ دوبعدی، جمعآوری گردید. درمجموع بیش از 74 درصد پاسخگویان مایل به پرداخت مبالغی از دو تا ده هزار تومان بودهاند. نتایجِ حاصل از تحلیل لاجیت نشان داد که متغیرهای دموگرافیکیِ سن و درآمد و همچنین نگرشهای محیطزیست گرایانه و دیدگاههای توریستیِ افراد، دارای تأثیر مثبت معنیدار در برآورد تمایل افراد به پرداخت بوده و نزدیک به 71 درصد قادر به پیشبینی آن بودهاند. متغیرهای دیگرِ جنسیت، تحصیلات، نگرشهای اقتصادی در بهرهبرداری از جنگلها و همچنین دیدگاههای حفاظتی افراد، نقش معنیداری در این رابطه نداشتهاند. متوسطِ تمایل به پرداخت هر خانوار در سال، برای بهرهبرداریهای تفریحی و نگهداری از جنگلهای بلوط منطقه، 5/5687 تومان بوده و بر این اساس، با توجه به کل خانوارهای منطقه، ارزش تفریحیِ سالانۀ این جنگلها برابر با 101153098 تومان برآورد گردید. این میزان، سرمایۀ بالقوه قابلملاحظهای در دست سیاستگذاران و مدیران محلی، برای برنامهریزی و بهرهبرداری بهینه و پایدار از پتانسیل بالایِ تفریحی منطقه، سرمایهگذاری، حفظ و نگهداریِ منابع جنگلی، جذب گردشگران بیشتر و ایجاد فرصتهای اشتغال و درآمد بیشتر، بهویژه برای جوامع روستایی منطقه است.