بررسی نقش دانش بومی در حل اختلافات با تأکید بر نقش معتمدان محلی (مطالعه موردی: دهستان بنجار)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه زابل
2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه زابل
doi
چکیده
دانش بومی بخشی از سرمایه ملی هر قومی است که باورها، ارزشها و آگاهیهای محلی و دانش اجتماعی آنها را در بر میگیرد. در این راستا بزرگان هر قوم و قبیله نقش مهمی در حل اختلافات روستائیان با توجه به دانشی که در زمینههای اجتماعی محل سکونت خود دارند میتوانند داشته باشند. هدف از این پژوهش بررسی نقش دانش بومی در حل اختلافات محلی با تأکید بر نقش معتمدان محلی با استفاده از مدل PRA میباشد. روش تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی است که برای جمعآوری اطلاعات از روش میدانی (پرسشنامهای) نیز استفاده شده است. جامعه آماری 1915 خانوار و حجم جامعه نمونه بر اساس فرمول کوکران 320 خانوار انتخاب شده است. دادههای جمعآوری شده به وسیله نرمافزار آماری SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. روایی و پایایی تحقیق نیز 223/0 میباشد. نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول بر اساس فراوانی مشاهده شده در آزمون خی دو نشان دهنده آن است که از بین الگوهای حل اختلاف، مردم برای حل اختلافات خود بیشتر به معتمدان محلی مراجعه میکنند. نتایج آزمون نیز نشان میدهد که مقدار p.value کوچکتر از (01/0=a) است بنابراین فرض H0 رد و فرضیه اول تأیید میگردد. نتایج آزمون ضریب همبستگی برای فرضیه دوم نیز حاکی از این است با توجه به اینکه سطح معناداری متغیرهای پایگاه اجتماعی معتمدان محلی و حل اختلاف کمتر از 5/0 (220/0) است، نتیجه میگیریم که بین پایگاه اجتماعی معتمدان محلی و حل اختلافات در نواحی روستایی رابطه معناداری وجود بنابراین فرضیه دوم نیز تأیید میگردد. بنابراین، مردم روستاهای دهستان بنجار به دلیل طایفهگرایی و این که این شیوه حل اختلاف سالهای طولانی است که در روستاها اجرا میشود و جزء فرهنگ این منطقه است و همچنین آشنا نبودن روستاییان با فرهنگ کاغذبازی دادگاه معمولاً ترجیح میدهند که اختلافات خود را به این شیوه حل کنند و دنبال کشش اختلافات نباشند.