اثر تغییر تاریخ کشت در شرایط تغییر اقلیم بر عملکرد گندم پاییزه

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین،

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی آّب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی)ره(، قزوین، ایران.

3 گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)

doi
چکیده

تولیدات کشاورزی در معرض آسیب‌های ناشی از تغییرات اقلیمی هستند. تاثیر این تغییرات بر میزان بارش سالانه، دما و به دنبال آن کاهش تولیدات کشاورزی غیر قابل چشم‌پوشی است. در این مطالعه اثرات تغییرات اقلیمی و کشت در تاریخ‌های مختلف؛ بر میزان عملکرد، در طول دوره کشت رقم‌ پاییزه گندم در دشت قزوین بررسی شد. این بررسی در بازه 2021-2100 و با مقایسه دو منبع اطلاعاتی LARS-WG و DKRZ در تولید داده‌های سالانه تغییر اقلیم و به کار‌گیری مدل Aquacrop در شبیه‌سازی واکنش گیاه به تغییرات ذکر شده، صورت گرفت. در دوره‌های 2021-2040، 2041-2060، 2061-2080 و 2081-2100 مناسب‌ترین تاریخ‌های کشت متفاوت ( گندم پاییزه تاریخ‌های 15 مهر، 1 آبان، 15 آبان، 30 آبان و 15 آذر) به منظور افزایش عملکرد گندم و کاهش متغیرهای دیگر بررسی شد. طبق نتایج حاصل از شرایط اقلیمی مدل LARS-WG و پایگاه اطلاعاتی DKRZ تحت سناریوهای 5/4 و 5/8، در هر 4 دوره آتی میانگین عملکرد نسبت به مقدار آن در دوره پایه افزیش خواهد یافت. بیشترین عملکرد در کل این دوره‌ها و مدل‌ها برای دوره 2081-2100 تحت شرایط اقلیمی پایگاه اطلاعاتی DKRZ در سناریو 5/8 در صورتی که تاریخ کشت 15 آبان ماه انجام شود، پیش‌بینی می‌شود که مقدار آن برابر 71/11 تن بر هکتار با انحراف معیار 64/0 تن بر هکتار است. کمترین عملکرد نیز برای دوره 2041-2060 تحت شرایط اقلیمی پایگاه اطلاعاتی DKRZ در سناریو 5/8 در صورتی که تاریخ کشت 15 مهر ماه انجام شود، گزارش می‌شود که مقدار آن برابر 34/1 تن بر هکتار با انحراف معیار 15/1 تن بر هکتار است. در دوره 2021-2040، تاریخ 15 بهمن ماه (4 فوریه)، در دوره 2041-2060، تاریخ 15 بهمن (4 فوریه)؛ در دوره 2061-2080 تاریخ 15 بهمن (4 فوریه) و در دوره 2081-2100 تاریخ 1 آبان (23 اکتبر) به عنوان مناسب‌ترین تاریخ کشت در این دوره‌ها توصیه می‌شود.