ارزیابی آزمایشگاهی عوامل مؤثر بر شاخص سرعت برای محاسبه دبی جریان در آبراهههای روباز
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3 گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان< گرگان، ایران
4 دانشآموخته مقطع دکتری سازه های آبی، دانشگاه تهران
5 عضو هیئت علمی گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
doi
چکیده
به دلیل مشکلات اندازه گیری روشهای مستقیم برآورد دبی جریان، اخیراً روش های غیرمستقیم مبتنی بر مفهوم سرعت سطحی توسعه پیدا کرده اند. با توجه به محدود بودن مطالعات صورت گرفته و خلأ ارتباط میان عوامل هندسی و هیدرولیکی آبراهه با شاخص سرعت، طی پژوهش حاضر به بررسی آزمایشگاهی تأثیر پارامترهای بیبعد شامل زبری بیبعد، عمق نسبی، عدد فرود و شیب آبراهه بر شاخص سرعت پرداخته شد. نتایج نشان داد که افزایش پارامترهای عمق نسبی، ضریب زبری مانینگ بیبعد و عدد فرود سبب کاهش شاخص سرعت می-شوند، اما تأثیر پارامتر شیب بستر بر شاخص سرعت مشخص نیست. مقدار متوسط شاخص سرعت در کانالهای مستطیلی 92/0 بهدست آمد. خطای متوسط خطای این شاخص حدود 9/4 درصد برآورد گردید که نشان میدهد این مقدار شاخص سرعت، دبی جریان را با تخمین مناسبی برآورد میکند. همچنین بررسی مدلهای تحلیلی توزیع قائم سرعت نشان داد که در حالت بستر صاف، مدل قانون توانی با 5/4 درصد میانگین خطا و در حالت بستر با زبری توری، قانون لگاریتمی با 10 درصد میانگین خطا بهترین برآورد شاخص سرعت را دارا میباشند.
