بررسی آزمایشگاهی اثر شکل چاهک بر عملکرد سرریز فیوزگیت

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

2 گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

doi
چکیده

در این تحقیق، به بررسی آزمایشگاهی اثر شکل چاهک (دماغه‌ی مستطیلی، دماغه گرد و دماغه تیز) بر عملکرد هیدرولیکی سرریز فیوزگیت استاندارد مدل WLH (دریچه عریض با بار کم) و NLH (دریچه باریک با بار کم) پرداخته شد. سرریزهای مذکور به ترتیب با دو ارتفاع 7/16 و 25 سانتی‌متر با پنج ارتفاع متفاوت چاهک ساخته شدند و بعد از قرار گرفتن در کانال، مورد آزمایش قرار گرفتند. آزمایش‌ها در کانال آزمایشگاهی به طول 12 ، عرض 5/0 و ارتفاع 7/0 متر انجام شد. در مجموع تعداد 331 داده ثبت شد و با استفاده از آن، مقادیر ضریب دبی برای سرریز فیوزگیت محاسبه شد. با استفاده از 80% از داده‌ها روابط مناسب برای تخمین ضریب دبی ارائه شد و سپس این روابط با استفاده از 20% باقی‌مانده‌ی داده‌ها و معیار ارزیابی RMSE صحت سنجی شد. نتایج نشان داد که ارتفاع و شکل چاهک تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر ضریب دبی سرریز فیوزگیت ندارد ولی در ارتفاع چاهک یکسان، آب در برخورد با چاهک دماغه مستطیلی بیشتر بالا آمده و زودتر وارد چاهک می‌شود ولی در برخورد با چاهک دماغه تیز، شکافته شده و در امتداد پایین‌دست به طرفین هدایت شده و دیرتر وارد چاهک می‌شود. در نتیجه در یک ارتفاع ثابت چاهک، دبی واژگونی فیوزگیت با چاهک مستطیلی از بقیه کمتر است و چاهک دماغه گرد در مرتبه بعد قرار دارد.