فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ایران از یک سو با محدودیت منابع آب شیرین و از سوی دیگر با افزایش روز افزون تقاضای آب برای مصارف مختلف رو به رو می باشد. یکی از مهمترین چالش‌ها در برنامه‌ریزی منابع آب تعیین جریان محیط زیستی در رودخانه‌ها می‌باشد. جریان محیط زیستی توصیفی از زمان، کیفیت و مقدار جریان مورد نیاز برای حفظ اکوسیستم آبی است. رودخانه‌های حفاظت شده اراضی به نسبت وسیع با ارزش حفاظتی زیاد که با هدف حفظ و احیای رویشگاه‌های گیاهی و زیستگاه‌های جانوری انتخاب می‌شوند. مناطق حفاظت شده، محیط‌های مناسبی برای اجرای برنامه‌های آموزشی و پژوهش‌های زیست محیطی به شمار می آیند. رودخانه حفاظت‌شده کشف‌رود جزئی از حوضه آبریز قره قوم ایران است که در شمال شرق کشور و در شمال استان خراسان رضوی واقع گردیده است. این حوضه دارای ۱۵۶۵۰ کیلومتر مساحت می باشد. برای حفظ اکو سیستم‌های این حوزه تعیین حداقل جریان محیط زیستی امری ضروری است. امروزه روش‌های مختلفی برای برآورد جریان محیط زیستی رودخانه در دنیا ارائه شده است که رهیافت‌های هیدرولوژیکی از پرکاربردترین آنها می‌باشند. در این مقاله جریان محیط زیستی رودخانه حفاظت شده کشف‌رود، بر اساس دوره آماری 39 ساله در ایستگاه اولنگ اسدی، با استفاده از روش‌های هیدرولوژیکی تسمن و انتقال منحنی تداوم جریان (اسماختین)، برآورد شده است. دبی‌های مورد نظر حاصل شد و سپس با استفاده از تحلیل SWOT، با توجه به ویژگی‌های داخلی و خارجی هر روش، مناسب‌ترین رهیافت جهت تعیین جریان محیط زیستی رودخانه کشف‌رود ارائه شد. حداقل جریان محیط زیستی در روش تسمن 57/1 و در روش انتقال منحنی تداوم 85/1 بدست آمد. با استفاده از تحلیل SWOT، امتیازات ماتریس ارزیابی داخلی و خارجی روش انتقال منحنی تداوم 64/3 و 53/3 بدست آمد که در مقایسه با روش، به عنوان روش مناسب انتخاب شد.