امکان‌سنجی پیش‌بینی خشکسالی سالانه بر اساس وضعیت خشکسالی در فصل بهار (پژوهش موردی ارازکوسه)

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران

3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران

doi
چکیده

خشکسالی که به کمبود بارش نسبت به متوسط آن طی یک دوره زمانی گفته می‌شود از مهم‌ترین مباحث در زمینه هواشناسی است و پیش‌بینی آن می‌تواند نقش مؤثری در مدیریت منابع آب ایفا نماید. به همین دلیل، هم از روش‌های مختلف مدل‌سازی و هم از متغیرهای متعدد تأثیرگذار بر خشکسالی برای پیش‌بینی آن استفاده شده است. در این پژوهش با بررسی تأثیر بارش‌های بهاره بر وضعیت خشکسالی سالانه، امکان برآورد وضعیت خشکسالی سالانه بر پایه بارش بهاره مورد ارزیابی قرار گرفته است. برای این منظور ایستگاه ارازکوسه واقع در استان گلستان با 45 سال آمار روزانه به­عنوان منطقه مطالعاتی در نظر گرفته شد و پس از محاسبه شدت خشکسالی در بازه‌های زمانی 1، 3 و 12 ماهه بر اساس نمایه بارش استاندارد شده (SPI)، ماتریس همبستگی بین نمایه SPI در بازه‌های زمانی مختلف تشکیل شد. نتایج به­دست آمده نشان می‌دهد که بیش­ترین همبستگی بین وضعیت خشکسالی سالانه با خشکسالی در فصل بهار به­دست می‌آید. برای افزایش دقت پیش‌بینی، نمایه‌های خشکسالی ماه‌های فصل بهار نیز اضافه و در مدل درختی M5 وارد شد. نتایج نشان داد خشکسالی سالانه بر اساس بارش‌های بهاره با ضریب همبستگی 89/0 و جذر میانگین مربعات خطای 57/0 قابل پیش‌بینی است.