غذا با طعم حق مؤلف: امکان سنجی حمایت حقوق مالکیت ادبی و هنری از ابتکارات آشپزی (مطالعة تطبیقی در حقوق امریکا و ایران)
نویسندگان
1 استادیار، دانشکدة الهیات و معارف اسلامی شهید مطهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22059/jolt.2022.337059.1007067چکیده
آشپزها با استفاده از انواع رسانهها تلاش میکنند غذاهای مختلف با طرزتهیه و مواد تشکیلدهندة متنوع را به مخاطبان ارائه دهند. ابتکار در این بخش به قدری است که امروزه از هنر آشپزی سخن به میان میآید. همین امر سبب شده است موضوع حمایت از ابتکارات غذایی، شامل دستورپخت و سفرهآرایی، در قالب اعطای حقوق مالکیت ادبی و هنری به پدیدآورندگان آنها مطرح شود. در امریکا، دعاوی اقامهشده برای حمایت از دستورپخت و شکل غذاها تا کنون با موفقیت همراه نبوده است؛ هرچند دادگاهها امکان برخورداری این ابتکارات از کپیرایت را به طور کلی نفی نکردهاند. نتایج این تحقیق، که به شیوة توصیفیـ تحلیلی نگاشته شده است، نشان میدهد دستورپختهای فراتر از بیان سادة ترکیبات و روش تهیة غذا، که بیانگر هنر و ذوق و قریحة فرد باشد، به شرط تثبیت در حامل فیزیکی در حقوق امریکا و تجسم خارجی یافتن در حقوق ایران، حمایتپذیرند. البته، به دلیل حمایتناپذیری ایده، منع دیگران از تهیة غذای موضوع دستورپخت ممکن نیست. شکل و شیوة ارائة غذاها نیز در صورت تحقق شرایط یادشده از حمایت برخوردار میشود. البته، شرط تثبیت در حامل فیزیکی بادوام حمایت از برخی سفرهآراییها را در حقوق امریکا با مشکل مواجه میکند.