انحلال آبشاری مجموعه‌های قراردادی در نظام حقوقی فرانسه

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران

2 دکتری، دانشکده حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران

doi
10.48308/jlr.2023.232788.2565
چکیده

تحولات اقتصادی، سبب حرکت حقوق فرانسه از دیدگاه استقلال خدشه‌ناپذیر قراردادها به سوی پذیرش مفهوم «گروه‌های قراردادی» شامل زنجیره‌های قراردادی و مجموعه‌های قراردادی شد. این جنبش با شناسایی مجموعه‌های قراردادی و اعلام ضمانت‌اجرای «انتفا» (caducité) برای آن در مواد 1186 و 1187 اصلاحات 2016 قانون مدنی تکامل یافت. مجموعه‌های قراردادی، گروهی از قراردادها هستند که در تحقق عملیات واحدی مشارکت دارند و با پیوندهای وابستگی یکجانبه یا متقابل عینی (ناممکن شدن اجرای قرارداد در صورت انحلال سایر قراردادهای مجموعه) یا ذهنی (اراده اطراف قراردادهای مجموعه) به یکدیگر مرتبط می‌شوند. در صورت انحلال یکی از قرارداد‌های مجموعه و اثبات علم طرفی که علیه وی به انتفا استناد شده به وجود عملیات مجموعی، ضمانت‌اجرای «انتفا» فعال شده و سبب انحلال آبشاری سایر قراردادهای مجموعه خواهد شد. «انتفا»، یک ضمانت‌اجرای «خودکار و اتوماتیک» و «کامل» است که تمام مفاد قراردادها و شروط ضمن آن مانند شروط حل و فصل اختلاف را منتفی می‌سازد. تعیین قلمرو انتفا از حیث آثار قهقرایی به قضات واگذار شده است. توجه به دستاوردهای حقوق فرانسه در مورد گروه‌های قراردادی، طرح و تکامل این نظریه در نظام حقوقی ایران را تسریع می‌بخشد؛ لذا مقاله حاضر با روش تحلیلی-توصیفی به بررسی مجموعه‌های قراردادی در نظام حقوقی فرانسه می‌پردازد.