سطح‌بندی قواعد زبان عربی برای آموزش مهارت نوشتاری به زبان‌آموزان فارسی‌زبان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آموزش زبان عربی، دانشگاه تربیت مدرس

2 استاد زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشیار گروه زبانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس

4 دانشیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.48311/LRR.16.6.3
چکیده

مهارت نوشتن یکی از مهارت‏های دشوار در یادگیری هر زبانی است. زبان‏آموز باید کلمات مناسب را انتخاب کند و آن‏ها را در چارچوبی درست قرار دهد. گاهی این دشواری به سبب کثرت قواعد زبان عربی و پیچیدگی آن برای عربی‏آموزان فارسی‏زبان دو‏چندان می‏شود. از طرفی، در مهارت نوشتن، هدف یادگیری همۀ قواعد زبان نیست، بلکه دستورزبان باید در خدمت محتوا باشد. بنابراین انتخاب قواعدِ ضروری و اولویت‏بندی آموزش این قواعد در پیشبرد یادگیری آسان‌تر و سریع‌تر نگارش عربیِ توسط زبان‏آموزان حائز اهمیت است. در این پژوهش با تکیه بر روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از پرسش‌نامه به سطح‏بندی دستور زبان عربی پرداختیم تا به تسهیل و تسریع فرایند آموزش و یادگیری مهارت نوشتن به زبان عربی توسط دانشجویان کارشناسی رشتۀ زبان و ادبیات عربی  کمک کنیم. برای رسیدن به این هدف، پرسش‌نامه‏ای محقق‏ساخته را بین 16 استاد و متخصص زبان عربی توزیع کردیم تا اولویت‌های دستور زبان عربی را در سه سطح مبتدی، میانی ​​و پیشرفته مشخص کنند. براساس نظرات متخصصان، مؤلفه‏های ترتیب سازه و ادوات استفهام برای تدریس در سطح مبتدی، مؤلفه‏های اسم موصول و ساخت سببی و نظام حالت برای سطح میانی، و دو مؤلفۀ وجه فعل و نمود برای سطح پیشرفته سطح‏بندی شدند. همچنین نتایج نشان داد که اکثر متخصصان بر رعایت اولویت ارائۀ قواعد مشابه در مراحل اولیه آموزش تأکید دارند و به تبع تدریس موارد مختص زبان عربی و نیز قواعد متفاوت بین زبان فارسی و عربی را برای سطوح بالاتر مناسب می‏دانند.