فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جنگ‌ها و بحران‌های بزرگ، علاوه بر خسارت‌های انسانی و اقتصادی، می‌توانند به‌عنوان نقاط گسست در مسیرهای توسعه‌ای کشورها عمل کنند. این یادداشت با بهره‌گیری از مفاهیم اقتصاد تکاملی و سیاستگذاری صنعتی، استدلال می‌کند که تخریب بخشی از ظرفیت‌های صنعتی و تجهیزات تولیدی می‌تواند شرایطی را پدید آورد که در ادبیات توسعه از آن با عنوان «پنجره فرصت» یاد می‌شود. در چنین شرایطی، بازسازی صنعتی نباید صرفاً به جایگزینی ماشین‌آلات از دست‌رفته و بازگشت به الگوی پیشین تولید محدود شود، بلکه باید به فرصتی برای ارتقای جایگاه فناوری کشور تبدیل گردد. مقاله بر این نکته تأکید دارد که توسعه پایدار صنعتی مستلزم گذار از «تولید کالا بر پایه فناوری وارداتی» به «طراحی و ساخت ماشین‌آلات، تجهیزات صنعتی و سامانه‌های تولیدی» است. با مرور تجربه کشورهای صنعتی موفق و تبیین الزامات نهادی این تحول، پیشنهاد می‌شود سیاست‌های بازسازی پساجنگ در ایران بر توسعه صنایع سرمایه‌ای، انتقال دانش فنی، طراحی و ساخت مشترک، و ایجاد کنسرسیوم‌های ملی ماشین‌سازی متمرکز شوند تا زمینه شکل‌گیری استقلال فناورانه و تاب‌آوری صنعتی بلندمدت فراهم شود.