فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف پژوهش، شناسایی مؤلفه‌ها و طراحی مدل پارادایمی ارائه خدمات اطلاعات سلامت در کتابخانه‌های عمومی ایران است تا نقش کتابخانه‌ها در ارتقای سواد سلامت و دسترسی به منابع اطلاعاتی معتبر تبیین شود.روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به صورت کیفی و مبتنی بر روش نظریه زمینه‌ای است. جامعه آماری پژوهش شامل استادان رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی، متخصصان حوزه سلامت (استادان علوم پزشکی کشور فعال در خدمات اطلاعات سلامت) و مدیران ارشد نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با حداقل سه سال سابقه آموزشی، پژوهشی یا اجرایی مرتبط بود. نمونه‌گیری به روش هدفمند انجام شد و مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در مجموع، ۱۹ نفر مشارکت داشتند و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و با سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند. صحت و اعتبار داده‌ها با استفاده از اعتبارپذیری، انتقال‌پذیری، اطمینان‌پذیری و تأییدپذیری تضمین شد و مفاهیم و یافته‌ها پس از بازبینی توسط مصاحبه‌شوندگان و اساتید راهنما و مشاوران، تأیید نهایی شد.یافته‌ها: بر اساس یافته‌های پژوهش، مؤلفه‌های مدل پیشنهادی ارائه خدمات اطلاعات سلامت در کتابخانه‌های عمومی ایران در پنج بعدِ شرایط علّی، مداخله‌گر، زمینه‌ای، راهبردها و پیامدها شناسایی شد. این مدل شامل ۲۲ کد گزینشی و ۶۵ کد باز است و پدیده اصلی آن، طراحی و تحقق خدمات اطلاعات سلامت هدفمند و پایدار است. یافته‌های حاصل از مرحله نهایی کدگذاری انتخابی در پژوهش نشان داد: شرایط علّی شامل مدیریت و سیاستگذاری، منابع انسانی و مالی، منابع اطلاعاتی و ملاحظات فرهنگی است؛ شرایط مداخله‌گر چالش‌های قانونی، مالی، انسانی، فرهنگی و فناوری را در بر می‌گیرد؛ شرایط زمینه‌ای شامل فرایند و ماهیت خدمات، حوزه‌های تحت پوشش، نیروی انسانی و منابع و زیرساخت‌ها و فناوری‌های مورد نیاز است. راهبردها سیاستگذاری کلان، آموزش و پژوهش، همکاری چندجانبه و بهره‌گیری از تجارب بین‌المللی را شامل می‌شوند و پیامدها ارتقای بهره‌وری، توسعه مشارکت اجتماعی، کاهش نابرابری‌ها و افزایش خلاقیت و دانش نیروی انسانی است.نتیجه‌­گیری: در مجموع، با شناسایی مؤلفه‌های کلیدی، این مدل نشان می‌دهد که تمرکز همزمان بر شرایط علّی، زمینه‌ای و مداخله‌گر و به‌ کارگیری راهبردهای مؤثر، می‌تواند موفقیت در ارائه خدمات اطلاعات سلامت در کتابخانه‌های عمومی ایران را ارتقا دهد و به ارتقا بهره‌وری، توسعه مشارکت اجتماعی، کاهش نابرابری‌ها و افزایش خلاقیت و دانش نیروی انسانی منجر شود. این مدل می‌تواند به‌ عنوان نقشه‌ راهی برای تصمیم‌گیری‌های کلان در زمینه توسعه خدمات اطلاعات سلامت در کتابخانه‌های عمومی به‌ کار رود.