واکاوی نسبت بین آرای فروید و داروینیسم در حوزۀ دین‌پژوهی

نویسندگان

1 استاد گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف، ایران، تهران

2 دانشجوی دکتری رشته فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف، ایران، تهران، (نویسنده مسئول)

doi
10.30465/srs.2023.42473.2014
چکیده

در حالی که عموماً دغدغۀ پژوهشگران فلسفۀ دین مربوط به صدق، توجیه و معناداری گزاره‌های دینی است، دین‌پژوه به دنبال تبیین یا فهمِ چراییِ افکار و مناسک دین‌داران است. در این مقاله به آرای فروید در حوزۀ دین‌پژوهی می‌پردازیم تا توضیح دهیم که از نگاه فروید چرا دین در ابتدای تاریخ به وجود آمد. همچنین به این مسئله می‌پردازیم که اندیشه‌های فروید در تبیین پیدایش دین، چه نسبتی با آرای داروین و برخی داروینیست‌ها پیدا می‌کند. در مقدمۀ این مقاله در مورد دین‌پژوهی و دسته‌های مختلف موجود در آن بحث شده است. در بخش دوم مقاله، آرای فروید در باب چگونگی پیدایش دین در پیشاتاریخ را توضیح داده‌ایم. در بخش سوم در این باب بحث کرده‌ایم که فروید در کدام قسمت نظریات خود در حوزۀ دین‌پژوهی از داروین تأثیر پذیرفته و در چه قسمتی با او زاویه پیدا می‌کند. در بخش چهارم نقدهای برخی داروینیست‌ها به آرای فروید در حوزۀ دین‌پژوهی را مطرح کرده‌ایم و در بخش پنجم این نقدها را بررسی کرده‌ایم.