مطالعة تطبیقی دعوای مستقیم در حقوق ایران و مصر و فرانسه با محوریت حقوق ایران

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌‌ارشد حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استاد حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22059/jolt.2021.321330.1006977
چکیده

دعوای مستقیم یکی از اسباب حمایت قانون‌گذاران از حقوق طلبکار محسوب می‏شود. دعوای مستقیم از مدت‏ها قبل در حقوق فرانسه پذیرفته شده بود و پس از اصلاحات سال 2016 قانون مدنی فرانسه به صورت صریح در قانون مدنی نیز پیش‌بینی شد. دعوای مستقیم در حقوق ایران وضعیت حقوقی روشنی ندارد. اما در حقوق مصر و فرانسه حقوقدانان آن را تجزیه‌وتحلیل کرده‌اند. هدف از مطالعة تطبیقی دعوای مستقیم در وهلة اول روشن شدن جنبة تئوریک آن در حقوق ایران بود تا در اصلاحات قانون مدنی ایران بدان توجه شود. در وهلة دوم نیز جنبة عملی این نهاد حقوقی، همان‌طور که در حقوق مصر به آن اشاره شده، حائز اهمیت است. چون مکانیسم دعوای مستقیم باعث کاهش اطالة دادرسی و به‌تبع آن کاهش حجم دعاوی می‏شود. در حقوق ایران نیز همانند حقوق مصر و فرانسه می‏توان با پیش‌بینی دعوای مستقیم در عقد اجاره، دعاوی اجتناب مالیاتی، دعاوی مطالبة نفقه، و سایر دعاوی که از نظر کثرت برای دستگاه قضایی چالش‏هایی را ایجاد کرده‏اند جنبه عملی دعوای مستقیم را محقق ساخت. این امر راهی میان‌بُر و مؤثر برای ذی‏نفع دعوا و دستگاه قضایی خواهد بود.