تحلیل انتقادی مواجهه فقهای مذاهب اسلامی با موضوع وظیفه شوهر در پرداخت هزینه درمان بیماریهای صعب العلاج زوجه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22034/fm.2025.493284.2159
چکیده

یکی از وظایف مالی شوهر نسبت به زوجه، پرداخت نفقه است. فقیهانی، شمار نفقات را محدود دانسته و فقیهانی دیگر ضابطه پرداخت آن را نیازهای زوجه دانسته‌اند. با این وجود، برخی بر این باورند که پرداخت هزینه درمان بیماریهای صعب‌العلاج زوجه بر عهده شوهر نیست. این پژوهش به روش اکتشافی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع اسنادی در پی یافتن و تحلیل حکم فقهی مسئولیت شوهر در برابر هزینه‌ درمانی بیماریهای سخت زوجه است. برای دست یافتن به این هدف، در گام نخست، ادله ادعایی دیدگاه باورمندان به عدم وجوب، تقریر و نقد شده است. در گام بعدی، مجموعه آموزه‌های اسلامی پیرامون حقوق زن با رویکرد تأکید اسلام به تحکیم نهاد خانواده بررسی شده است. فرضیه پژوهش آن است که به دلایل ذیل پرداخت هزینه‌های پیش‌گفته به نحو الزامی بر عهده شوهر است: عموم ادله معاشرت به معروف و قوامیت مرد، ادله نهی از سختگیری بر زوجه، اقتضای مسئولیت مرد در برابر عائله، روایات بیانگر عدم انحصار، قیاس اولویت و سیره متشرعه. جان‌مایه این موارد بر ارائه مفهومی نوین از نفقه بر اساس نیازهای واقعی زوجه و توان شوهر استوار هستند.