فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظام­‌سازی حقوقی مبتنی بر فقه اسلامی موجب راه‌یابی بسیاری از آراء فقها به حیطه قانون شده است. از طرفی دیگر تحولات روزافزون و مطالبات اجتماعی، به‌طور واضح برخی از آراء فقه سنتی را برنمی‌تابد و عدم پذیرش شهادت زن در حدود ازجمله این موارد است. عدم پذیرش به‌صورت انفرادی و هم‌­چنین تعدد و اختلاف فتاوا در پذیرش یا عدم پذیرش در مصادیق متعدد حدود با وجود همخوانی مستندات فقهی و هم­‌چنین عواملی مانند مقتضیات زمان، تغییر و تطور جایگاه بانوان، وضعیت اجتماعی و... نقش مؤثری در ایجاد عدم مقبولیت و در امتداد آن تشکیک در مشروعیت این آراء دارد. فقه مقاصدی و توجه به پویایی فقه، همگام با تحولات و مسائل روز، این ظرفیت را برای عبور از فقه نص بَسَند ایجاد می‌نماید. نوشته توصیفی ـ تحلیلی پیش رو با داده‌های کتابخانه­‌ای با هدف ارزیابی این فتاوا به بازاندیشی مقصدمحور و ضابطه‌مند مستندات و ادله قائلین به عدم شهادت زنان با تمسک به مقصد حفظ نفس به‌عنوان مقصد ضروری شریعت و با پیش­‌فرض طریقی بودن شهادت می‌پردازد و به نتیجه‌ای متفاوت با آنچه آراء و اندیشه فقهاست می‌رسد. این نوشتار استقراء، سبر و تقسیم را به‌عنوان راههای کشف مقصد شهادت زن بررسی می‌نماید و با تمرکز بر طریقیت شهادت به رهاوردی مقاصدی دست می‌­یابد که مطلقاً شهادت زنان در جرایم مستوجب حد را دارای قابلیت پذیرش می‌داند.