واکاوی ادله تأثیر حدود بر عقوبت اخروی در فقه اسلامی

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان

doi
چکیده

یکی از سؤالاتی که در باب حدود مطرح می­‌شود این است که با اجرای حد بر مجرم، آیا مجازات اخروی جرم نیز از وی برداشته می­‌شود یا اینکه این عقوبت دنیوی، کفاره گناه وی نبوده و لزوماً نمی­‌تواند باعث خلاصی وی از عذاب آخرت گردد؟ در این زمینه میان فقهای مذاهب اسلامی اختلافات و نظرات متعددی وجود دارد. برخی از صاحب­‌نظران معتقدند که صِرف اجرای حدود، جبران­‌کننده مجازات اخروی است و مجرمی که حد بر وی جاری شده، عقوبت اخروی ندارد. این گروه نظر خود را در قالب قاعده «الحدود کفارات» بیان می­‌کنند. در مقابل، برخی بر این باورند که مجازاتهای حدی، تنها مجازات دنیوی جرایم حدی است و به­‌هیچ­‌وجه، کفایت از مجازات اخروی نمی­‌کند. این گروه نیز نظر خود را در قالب قاعده «الحدود زواجر لاجوابر» بیان می­‌کنند. در برابر این دو نظر، عده­‌ای نیز قائل به تفصیل شده­‌اند. این نوشتار با بررسی نظرات مختلف فقهای مذاهب اسلامی و نقد و بررسی ادله و مستندات مربوطه، ضمن رد اقوال مختلف، با دقت در روایات و شأن صدور آنها، قائل به تفصیل به اعتبار نوع و کیفیت اثبات جرم است.