فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انتقال نطفه پس از مرگ همگام با پیشرفت تکنولوژی و دست‌یابی به روشهای نوین کمک‌باروری از جمله مسائل مستحدث و نوین پزشکی محسوب می‌شود. در این شیوه، پزشک با استفاده از گامت متوفی مبادرت به باروری شخص بازمانده می‌نماید. مشهور فقهای امامیه و اهل­‌سنت با بهره‌گیری از ادله اجتهادی، مبنای اصلی مشروعیت یا عدم مشروعیت این عمل را بقا یا عدم بقای رابطه زوجیت پس از مرگ برشمرده‌اند و بر اساس آن، قائل به جواز یا حرمت عمل مذکور شده‌اند. فارغ از حلیت و حرمت عمل مذکور، آنچه در این میان محل تأمل است، تعیین وضعیت نسب کودک حاصل از انتقال نطفه پس از مرگ می‌باشد که به لحاظ تأثیر به‌سزای آن بر حقوق مالی و غیرمالی مترتب بر چنین کودکی نظیر: ارث، نفقه، حضانت، ولایت، محرمیت و... حائز اهمیت است. بر همین اساس، نگارنده در مقام بررسی حکم شرعی موضوع فوق از دیدگاه مذاهب اسلامی، با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای و اتخاذ رویکرد تحلیلی ـ توصیفی به این نتیجه دست یافته است که نظر به عدم تأثیر جواز یا حرمت عمل مذکور در صدق عناوین نسبی و هم‌چنین تکوینی بودن این رابطه، فرزند تولدیافته پس از مرگ والدین واجد نسب شرعی بوده و از آثار و احکام ناشی از آن بهره‌مند است.