مطالعة تطبیقی قواعد تفسیر عبارات الحاقی و حذف‏ شده در قراردادهای استاندارد در حقوق ایران و انگلستان

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشکدة حقوق دانشگاه مفید، قم، ایران

2 دانشجوی دکترای حقوق خصوصی دانشگاه مفید، قم، ایران

doi
10.22059/jolt.2021.314973.1006934
چکیده

تنظیم‏کنندگان قراردادهای استاندارد سعی می‌کنند همة قیود و شروط لازم را، که غالباً مجموعه‏ای از عرف‌های تجارتی هستند، در فرم نمونة قرارداد پیش‏بینی کنند. اما این تلاش‌ها ممکن است متعاملان را اقناع نکند. آن‌ها اختیار دارند قیود و شروطی را به متن قرارداد الحاق کنند یا اگر این قیود مفصل‌اند به صورت شروط ضمیمه به قرارداد پیوست کنند. همچنین، ممکن است برخی از کلمات و عبارات قرارداد نمونه را حذف یا با عباراتی دیگر جایگزین کنند. این اختیارات حدوث تعارض میان متن قرارداد نمونة استاندارد و عبارات الحاقی را محتمل می‏سازد که گاه بدون حذف یکی از آن‌ها رفع تعارض ممکن نمی‏شود. همچنین، در صورت حذف کلمه یا عبارتی از قرارداد استاندارد، این پرسش مطرح می‌شود که آیا متعاملان صرفاً خواسته‏اند آن عبارات حذف‏شده جزئی از توافق نباشد یا ممکن است این حذفیات بازخوردی معنادار داشته باشد. دادرسان، با هدف احراز قصد مشترک متعاملان، تعارض را با ترجیح عبارات الحاقی رفع می‏کنند و با استفاده از کلمات حذف‏شده به تفسیر ابهامات متن باقی‌ماندة قرارداد استاندارد می‏پردازند. از آنجا که دادگاه‌ها در این زمینه چالش‌هایی پیش رو دارند، در این نوشتار سعی می‌شود نکات اختلافی یا ناگفته مطالعه و راهکار مناسب ارائه شود.